پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٨٦ - دستور مأمون پس از بيعت با امام رضا عليه السلام

دستور مأمون پس از بيعت با امام رضا عليه السّلام‌

پس از آن‌كه فرمان ولايت‌عهدى امام رضا عليه السّلام صادر شد، مأمون فرمان داد تا همگان پوشش سياه را كه ويژه عباسيان بود كنار گذاشته، پوشش سبز را جايگزين آن كرده، با امام رضا عليه السّلام به‌عنوان ولى‌عهد بيعت كنند. آن‌گاه نامه‌هايى با اين مضمون به سراسر شهرهاى اسلامى نوشت و خود سكه به نام امام رضا عليه السّلام زد. چون نامه مأمون به بغداد رسيد برخى به آن تن داده، فرمان مأمون را پذيرفتند و عده‌اى از آن سر برتافتند.[١]

مأمون سه تن از سرداران خود را كه از بيعت با امام رضا عليه السّلام سرپيچى كرده بودند، به زندان افكند.[٢]

عباسيان بغداد از پذيرش بيعت با امام عليه السّلام سرباز زده، عليه مأمون شوريدند و با «ابراهيم بن مهدى» كه در بغداد بود بيعت كردند.[٣]

كوفه نيز صحنه تمرد و سرپيچى شد و شورشيان شعار مى‌دادند:

اى ابراهيم، اى يارى شده، مأمون را [شايستگى‌] اطاعت نيست (ديگر در بند بيعت او نيستيم).[٤]

شورشيان نتوانستند نافرمانى خود را ادامه دهند، زيرا تمام مردم سرزمين‌هاى اسلامى از فرمان مأمون اطاعت كرده، با امام رضا عليه السّلام به‌عنوان ولى‌عهد بيعت نمودند. ولايت‌عهدى امام عليه السّلام با اين عبارت بيان مى‌شد، «وليّ عهد المسلمين علي بن موسى بن جعفر بن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن أبى طالب- عليهم السّلام-؛ ولى‌عهد مسلمانان، على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على‌

[١] . الكامل في التاريخ ٦/ ٣٢٦.

[٢] . عيون اخبار الرضا ٢/ ١٥٠.

[٣] . الكامل في التاريخ ٦/ ٧٢٧.

[٤] . تاريخ طبرى ٨/ ٥٦٠.