پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٨٥ - پشتنوشت فرمان ولايتعهدى

پشت‌نوشت فرمان ولايت‌عهدى‌

امام رضا عليه السّلام نيز پشت فرمان مأمون نوشت: او (مأمون) ولايت‌عهدى خود را و در صورت بودنم خلافت پس از خويش را به من واگذارد. بيم پراكنده شدن [احكام و معالم‌] دين و آشفتگى كار مسلمانان و به منظور پرهيز از دادن فرصت به نالايقان و پيشى گرفتن ناشايستگان پرهياهو، [تن به اين منصب دادم و] با خداى خويش عهد و پيمان بستم كه اگر كار مسلمانان را به من سپرد و مرا حاكم بر ايشان كرد، ... در ميان آنان، به فرمان خدا و فرمان پيامبرش رفتار كنم.

جز آن‌جا كه خداوند ريختن خونى را كه به حد و كيفر كردار روا داشته، تصرف زنى را [به رضايت او و عقد نكاح شرعى‌] جايز شمرده، خونى [بى‌گناه‌] نريزم، تصرف زنى را [به باطل‌] مباح نخوانم و مالى [به ناحق‌] روا ندارم و در حد توان، شايستگان را به كار گمارم ... و اگر بدعتى گذاردم، و [حكمى و سنتى را] تغيير دادم مستحق عزل و كيفر باشم. نمى‌دانم خداى شما با من چه خواهد كرد كه حكومت و داورى تنها از آن خداست، همو بيان‌كننده حق و بهترين داوران است.[١]

امام رضا عليه السّلام با اين بيان محكم روش و رفتار سياسى شايسته حاكم اسلامى، نقش او در اجراى احكام شريعت، عواملى كه موجب عزل او مى‌شود و نيز ديگر مفاهيم سياسى را براى امت اسلامى روشن كرد.

فرمان مأمون و نامه امام رضا عليه السّلام در روز هفتم ماه مبارك رمضان سال ٢٠١ ق.

نگاشته شد.

[١] . همان/ ٢٥٨- ٢٥٩ و متن دو نامه را نك: عيون اخبار الرضا، ح ٢/ ١٥٤- ١٥٩.