پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٠٧ - ١ اوضاع سياسى در روزگار هارون
ستم مىگرفتند و كسى را ياراى آن نبود كه مانع آنان شود، چرا كه اينان اطرافيان سلطان (خليفه) و مايه توانمندى و اقتدار او بودند.
با تأملى در تاريخ، مىبينيم جاهليت منسوخ شده توسط پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله، در روزگار حاكميت مدعيان جانشينى آن حضرت احيا و حمايت شد، تا جايى كه حافظان جان و مال مردم، خود غارتگران بوده و قاضيانى كه بايد از مفاسد اخلاقى جلوگيرى كنند، به پاس شكستن حرمت دين و آلوده شدن به پليدىها و ترويج آن، پاداش مىگرفتند و تمام اين جنايات در سايه حكومت خليفة اللّه- البته به گمان خودشان- صورت مىگرفت.
انحراف سياسى
انحراف سياسى از ديگر بحرانهايى به شمار مىرفت كه بر فضاى آن دوره سايه افكنده بود.
اين بحران را مىتوان در چند مقطع زمانى بررسى كرد:
١. اوضاع سياسى در روزگار هارون
امام على بن موسى الرضا عليه السّلام در ده سال آغازين امامت خود (١٨٣- ١٩٣ ق.) معاصر هارون الرشيد بود. سياست خصمانه هارون با سياست خلفاى پيشين و نيز سياست او در برخورد با امام كاظم عليه السّلام تغيير نكرده بود. هارون الرشيد به دليل به شهادت رساندن امام كاظم عليه السّلام همچنان دستخوش بيم و هراس بود. او مىترسيد مبادا عكسالعملهاى مسلحانه از سوى وابستگان به اهلبيت عليهم السّلام بروز كند، لذا در نخستين روز شهادت امام كاظم عليه السّلام و براى دفع