انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤١٥

دراز تابستان نزديك غروب انسان بى‌حال مى‌شود، ضعف پيدا مى‌كند، علت آن ضعف چيست؟ علتش همين است كه انسان ازصبح تا شب آب و غذا نخورده است، مقاومت بدنش كم شده است.

روح نيز عين چيز است، اگر روح تغذيه نشود ضعيف مى‌شود، در مقابل سختى‌ها مقاومت نمى‌تواند. روح بايد تغذيه شود، تغذيه روح چيست؟ تغذيه روح ياد خدا و ارتباط هميشگى با او، ارتباط با خدا روح انسان را قوى مى‌سازد. «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» دل آرام گيرد به‌ياد خدا. ياد خدا يعنى تسبيح و تحميد، يعنى تهليل و تكبير. «سبحان الله والحمد لله ولا إله إلا الله، والله أكبر» اين ذكر شريف لذيذ ترين غذا براى روح است، اگر انسان به خواندن اين ذكر مداومت پيدا كند، بسيار ثواب دارد و يقيناً مقاومت روحى او نيز بيشتر مى‌شود و بر بدن انسان اشراف پيدا مى‌كند، ايمان انسان شگوفا مى‌شود، باطن انسان نيز معطر مى‌شود. در اين ذكر شريف، چهار مورد وجود دارد، «سبحان الله والحمد لله ولا إله إلا الله، والله أكبر» در آيات قرآن بر تسبيح و حمد بيشتر تأكيد شده است. «وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ» «سبحان الله و الحمد لله» خدا را تسبيح كنيد با حمد؛ سفارش شده است هر وقت انسان به نماز بلند مى‌شود، چه در نماز شب و چه در نماز واجب صبح، در هر كدام كه باشد، وقتى به‌نماز ايستاده مى‌شود بگويد: سبحان الله و الحمد لله. (البته تسبيح و حمد پروردگار تنها با لقلقه‌ى زبان كافى نيست، بلكه با عمق جان بايد متوجه خدا باشد، خدا را آن‌گونه كه شايسته است حمد و تسبيح كند و با عمق جان به او متوصل شود.