صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٢٣٦ - قلمرو ترديد

در اينصورت كو نيروى لازم براى قلع و قمع فتنه ى شام ؟

هيچيك از نظامات جنگى معمول تاريخ , جنگيدن يكتن را با ٤٥ نفر و يا با ١٥ نفر , جايز نمى داند , چنين وضعى اگر هم اتفاقا پيش آيد , جنگ نظامى ئى كه نتيجه ى نيك در انتظار آن باشد نيست بلكه صرفا حمله ئى جانبازانه و بيشتر در حكم انتحار و خودكشى خواهد بود

در اينصورت بگذار حسن , پسر رسولخدا , همان مخلوقى باشد كه خدا او را براى صلح ذخيره كرده نه براى جنگ , و براى مسالمت آفريده نه براى مخاصمت , بگذار اين همان نهالى باشد كه خدا او را براى مسلمانان در زمين نشانده نه براى خود او , و براى دين تربيت كرده نه براى سلطنت , بگذار سهم او از اين ماجرا , باقى و ابدى باشد نه زود گذر و آنى , و در آن نشأه ى دائمى باشد نه لذت اين جهان فانى , و از لطف و رحمت خدا باشد نه از دست مردم

بدين ترتيب بود كه رسالت حسن به صلح تبديل يافت , بى آنكه دو گروه به كوچكترين زد و خوردى دست زنند و اين از نظر تاريخ , موضوعى ثابت و مسلم است اگر چه برخى از مورخان در صدد بر آمده اند اثبات كنند كه ميان لشكر قيس بن سعد ( لشكر مقدمه ) و سپاهيان شام در( مسكن) جنگى در گرفته و( سيد عليخان) در كتاب( الدرجات الرفيعة) در كيفيت اين واقعه ى پندارى چيزها نوشته است

ما براى اين خبر , مدرك قابل اعتنائى كه زمانا جلوتر از اين سيد عاليمقام ( سيد عليخان متوفى در ١١٢٠ ) باشد , سراغ نداريم و با تحقيق و بررسى وضع آنروز مسكن , چيزى هم كه مؤيد اين نظر باشد نمى يابيم