صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٣٦٨ - ياران شهيد حجر
آن خلافتى كه براى معاويه فرض و پنداشته شده است ؟
بعدها معتضد عباسى آمد و از نو , كارهاى معاويه و جنايت هاى بزرگ او و سخنانى را كه درباره ى او گفته مى شد و رواياتى را كه درباره ى او نقل مى شد , منتشر ساخت و در فرمانى , لعن بر او را به همه ى مسلمانان توصيه كرد و اين در سال ٢٨٤ هجرى بود [١]
غزالى پس از ذكر خلافت حسن بن على عليه السلام در كتاب خود چنين نوشت( : و خلافت به مردمى رسيد كه بى استحقاق آن را تصاحب كردند) [٢]
شيواترين سخنى كه در قرن ششم درباره ى معاويه ادا شده , سخن نقيب بن بصره است كه گفت( : معاويه به سكه ى قلب , همانند است) [٣]
ابن كثير باستناد حديث نبوى , صريحا خلافت را از معاويه نفى مى كند مى گويد ( : بيشتر گفتيم كه خلافت پس از رسولخدا صلى الله عليه و آله سى سال است و از آن پس سلطنتى گزنده فرا مى رسد اين سى سال با خلافت حسن بن على پايان يافت پس دوران معاويه آغاز همان سلطنت است) [٤]
دميرى ( متوفى بسال ٨٠٨ ه ) پس از ذكر مدت خلافت حسن عليه السلام , مى نويسد : [ و اين تتمه ى دورانى بود كه رسولخدا صلى الله عليه ( وآله ) و سلم براى خلافت پيش بينى كرده بود و اينكه پس از آن , سلطنت است و بدنبال آن سلطه ى كبر آميز و فساد انگيز در زمين و همانگونه شد كه رسولخدا فرموده بود] [٥]
[١]- متن اين فرمان را در( تاريخ طبرى) ج ١١ ص ٣٥٥ ميتوان ديد
( [٢] دائره المعارف فريد و جدى) ج ٣ ص ٢٣١
( [٣] ابوجعفر النقيب) ص ٤١ طبع بغداد
( [٤] البداية و النهايه) ج ٨ ص ١٩
( [٥] حياه الحيوان) ج ١ ص ٥٨