صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ١٩٣ - عبيد الله بن عباس
بدست گرفت و او همان دارنده ى اعتقاد پولادين و صاحب عقل و درايت مورد اعتراف تاريخ عرب و شخصيت ممتاز در ميان بقاياى اصحاب على عليه السلام است [١] و همانكسى است كه جوانيش را در جهاد گذرانيده و پيوسته در صحنه هاى خونين و بر افروخته ى جنگ بوده است , هميشه ضعف كسان را بديده ى انكار نگريسته و دلباختگى آنان را به جلوه هاى فريبنده ى مادى و پهلوتهى كردنشان را از وظيفه , تقبيح كرده است
همينكه اردوگاه( مسكن) زير فرمان او در آمد , به ميان صفوف خود كه از بقاياى لشكر تشكيل شده بود آمد تا فرمانده پيشين را با سخنى كه شايسته ى او باشد , توديع گويد و سپس در پست جديد فرماندهى به كار شروع كند و شكست روحى و معنوى ئى را كه واقعه ى فرار , در ميان لشكر ايجاد كرده ترميم نمايد
گفت([ : هان اى مردم ! كارى كه اين مرد بيخرد انجام داد بر شما گران نيايد و شما را نترساند همانا او و پدر و برادرش , يك روز نيك براى اسلام ببار نياوردند
پدرش عموى پيغمبر در روز بدر به جنگ رسولخدا آمد , ابواليسر كعب بن عمر و انصارى او را اسير كرد و نزد پيغمبر آورد و آنحضرت فديه ى
[١]- مسعودى مى نويسد( : قيس بن سعد در ديانت و زهد و گرايش به على , مرتبه ئى رفيع داشت ترس او از خدا و اطاعتش در برابر او آنچنان بود كه روزى در حال نماز در جايگاه سجده اش افعى بزرگى را ديد كه حلقه زده است , سر خود را قدرى كنار كشيد و پهلوى افعى سر به سجده نهاد افعى به گردن او پيچيد ولى او از نمازش چيزى فرو نگذاشت و كم نكرد تا از نماز فارغ شد , آنگاه افعى را گرفت و بكنارى پرتاب كرد) مى گويد( : به همين گونه داستانى را حسن بن على بن عبدالله بن مغيره بن معمر بن خلاد از ابى الحسن على بن موسى الرضا نقل كرده است) و قيس در سال ٨٥ وفات يافت