صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٢٠٧ - آغاز سرنوشت

در صف مقابل پيغمبر در بدر [١] - آزاد شده ئى در روز فتح مكه - فرومايه ى تهيدستى [٢] كه در ركاب علقمه بن وائل حضرمى در مدينه با پاى برهنه مى دود [٣] - حاكمى كه بيست سال بر شام حكومت مى كند ولى از جانب عمر و عثمان - طغيانگر سركشى كه چهار سال با اميرالمؤمنين على و پسرش حسن مى جنگد - داعيه دارى كه خود را خليفه ى رسولخدا - صلى الله عليه و آله - ميداند ولى آشكارا با مقررات و سيره ى او مخالفت مى كند و علنا مى گويد([ : بخدا لذتى در دنيا نماند كه بدان دست نيافته باشم][٤] اين بررسى و ملاحظه , ما را به تصديق همه ى صفاتى كه خوشبين ها بدو نسبت داده اند , وادار نمى سازد

اين بررسى جز اين نتيجه نمى دهد كه وى مهارتى در بهره بردارى از فرصت ها - چه در جاهليت و چه در اسلام - داشته است

اين نه درايت و كاردانى است و نه سياست بمعناى صحيح كلمه , كه انسان در راه رسيدن به مقاصد خود به وسائلى تشبث جويد كه نخواهد توانست وجهه و آبروى خود را محفوظ داشته و جامعه را ( ولو بحسب ظاهر ) قانع سازد يا دست به بيقاعدگيهائى بزند كه با عرف و عادت و دين سازگار نباشد و با اينحال پيوسته داعيه ى حمايت از دين و مراعات سنن اجتماعى را , تكرار نمايد