صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ٢٠١ - آغاز سرنوشت
جاهلانه يا هوس ها و هواها و تمايلات جمعى ديگر , اثر آشكار خود را در تكوين سر انجام و مال كار گذاشت
طمع و انگيزه هاى مادى , كار مردمى را كه بعشق غنيمت جنگى باين لشكر پيوسته بودند , بفضاحت و رسوائى كشانيد براى اينها جاى بسى خوشوقتى بود كه ميتوانستند غنائم مورد نظر خود را از راه خيانت , باسانى بدست آورند در حاليكه قبلا فكر ميكردند كه آنرا جز از راه جنگ و روبرو شدن با نيزه و شمشير , بدست نخواهند آورد
از اين راه بود كه به دره ى پست هوسهائى كه از روى غفلت و فريفتگى براى خود انتخاب كرده بودند , سقوط كردند( و هر آنكس كه عهد شكنى كند , بزيان خود كرده و هر كس كه بعهدى كه با خدا بسته وفا كند , بزودى خدا پاداش بزرگى بدو خواهد داد)
آن مسلمانى كه امام و پيشواى خود را رها ميكند تا بظالم سركشى بپيوندد , از آن ظالم سركش , بدتر و پليدتر است اين عده در دينشان ضعيف و در دنياشان مضطرب و متزلزل بودند و جبهه ى معاويه براى اين گونه مردمى مناسبتر و شايسته تر بود
اين بليه ى بزرگ , پايداران معركه و آنانكه فكر مقاومت را بى آنكه در جستجوى راه فرارى باشند , پذيرفته بودند و بعزم مرگ حتمى پاى در ميدان جنگ نهاده [١] و شادمان و مطمئن براى دفاع از فرزند پيغمبر و وفاء به بيعت , به استقبال آن رفته بودند , اينچنين مردمى را مشخص و از ديگران جدا ساخت
[١]- ابن كثير مى نويسد[ : ( ١٩ / ٨ ) ابوالعريف گفت ما در مقدمه ى لشكر حسن بن على در مسكن بوديم و براستى خود را براى جانبازى در راه مبارزه با اهل شام آماده داشتيم]