صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ١٧٥ - عناصر سپاه

شيخ مفيد پيوستن خوارج را به سپاه امام حسن , چنين توجيه ميكند كه( آنها به هر حيلتى در صدد بودند با معاويه بجنگند)

ما با اينكه اين سخن را تا حدودى تصديق مى كنيم , نميتوانيم آنرا بكلى بپذيريم ممكن است اين , يكى از هدفهاى آنان بوده و اى بسا كه اساسا داراى هدف ديگرى بوده اند

در آنچه از روابط( خوارج) با امام حسن و پدر بزرگوارش در دست است , چيزى كه ما را نسبت به اين گروه خوشبين سازد وجود ندارد و مخصوصا بررسى حوادث( نهروان) بر ترديد و بد گمانى نسبت به آنان مى افزايد اگر براستى منظور آنان از همراهى با امام حسن , جنگيدن با معاويه بود و به خود آن حضرت نظر سوئى نداشتند , پس جاى اين سئوال است كه پيش از آن تاريخ كجا بودند و چرا هرگز شورشى دسته جمعى - از آنگونه كه تاريخ از ايشان در مورد على عليه السلام بياد دارد - بر ضد او بر پا نكردند ؟ !

خونهائى كه در زمانى نزديك به دوران امام حسن از آنان ريخته شده بود و سبك تبليغات همه گير و منظم آنان , موجب بدگمانى به هدف ايشان از پيوستن به لشكر امام حسن است

حالات آنان پيش از آماده شدن براى اين جنگ نشان ميدهد كه اين فرقه پس از دست آلودن به جنايت قتل على , با فرزندش حسن و مسلمانان , راه مداهنه و سازش در پيش گرفته بودند و بدينوسيله ميخواستند خود را از عواقب منفوريت عامى كه پس از آن جنايت بزرگ آنان را فرا گرفته بود , بر كنار دارند

با اين زمينه آيا به ذهن نمى رسد كه تظاهر آنان به جهاد داوطلبانه