صلح امام حسن (ع ): پرشکوه ترين نرمش قهرمانانه ي تاريخ - آل ياسين، الشيخ راضي - الصفحة ١٣٤ - تصميم بر جنگ

پرواز مى كند]( و گواهى دشمن , بيشك صادقترين گواهيهاست

خوشبينى شديدى كه همه ى مردم را فرا گرفته بود , در هنگامه ى دعوت به جهاد , كوفه را تكان داد و مردم دسته دسته به صفوف جنگ پيوستند در ميان اين داوطلبان جنگ , عناصر مختلفى نيز وجود داشتند كه پيش از آن هيچكس از ايشان چنين شور و نشاطى در كارهاى شايسته و اقدامات خداپسند , بياد نداشت

لذا در اردوگاه امام حسن , در كنار آندسته ياوران با اخلاص , توده ى مجهول الحالى از مردم و جماعتى از وابستگان به فاميل هاى سرشناس و خيل انبوهى از بداند يشان كه طرز فكرى بيگانه از طرز فكر امام حسن داشتند و اى بسا فقط بجاسوسى براى دشمن آمده بودند و بالاخره گروهى از مردم سست عنصر كه معمولا هنگامه ى جنگ را با گريز علاج مى كنند و اى بسا اميدى بجز گرد آوردن غنيمت ندارند , نيز قرار گرفتند( هيچ دسته ئى از آنها با فكر و رأى دسته ى ديگر موافق نبود , با يكديگر مخالف و همه بى فكر و بى هدف) علاوه بر اينها مجادلات و مناقشات حزبى - كه بزرگترين خار راه آمادگيهاى لازم شرائط جنگ است - نيز در ميان آنان فراوان وجود داشت

امام حسن از نخستين روز , از عواقب اين ناهماهنگى اسفبار بيمناك و نا مطمئن بود و اين چيزى است كه برخى از مصادر , صريحا بدان اشاره مى كنند

او به اين انبوه مردمى كه پيش روى او حماسه ى جنگ مى سرودند ,