روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٦٨ - ترجمه
و امّا حدّ روى به نزديك ما ازآنجا كه موى سر باشد تا محادر موى زنخدان بر درازنا و پهنا چندان كه انگشت مهين و ميانين بر او بگردد و هرچه از آن خارج باشد از روى نيست و شستن آن واجب نيست و فقها در طول ما را موافقت كردند و در عرض گفتند از گوش تا گوش جز مالك كه او گفت:آن سپيدى كه ميان موى و ميان گوش باشد از روى نيست.و زهرى گفت:آنچه برابر چشم نگريده [١]باشد از گوشت [٢]،شستن آن واجب بود.
و اما آب راندن بر آنچه فروگذاشته بود از محاسن [٣]واجب نيست به نزديك ما نه از طول و نه از عرض و اين مذهب ابو حنيفه است و يك قول شافعى و اين قول اختيار مزنى است و آب به اصول مويها رسانيدن از محاسن و ابرو و شارب واجب نيست و مذهب ابو حنيفه همچنين است و شافعى گفت واجب است و تخليل اللّحيه واجب نيست به نزديك ما.
و مذهب شافعى آن است كه خلال كردن محاسن را سنّت است و اسحاق و ابو ثور و مزنى گفتند واجب است و ابو حنيفه را دو قول است يكى آنكه آب بر ظاهر موى راندن واجب است و دگر آنكه بر ربع[٣٦٩-پ]محاسن واجب است و جماعتى دگر گفتند:هرچند ظاهر است چشم را و داخل نيست چون دهن و بينى از آغاز موى سر تا محادر [٤]موى زنخ و از گوش تا گوش از روى است و آب بر او راندن واجب باشد و آنچه در زير موى است از موى سر كه فروگذاشته بود و در زير موى محاسن از روى نيست و عرض از گوش تا گوش گفتند و اين قول ابراهيم النخعىّ است و مغيره و حسن بصرى و ابن سيرين و شعبى و زهرى و ربيعه و قتاده و القاسم بن محمّد و عبد اللّٰه عبّاس و عبد اللّٰه عمر و اين مذهب ماست جز كه در عرض خلاف افتاد و عبد اللّٰه عمر و قتاده و حسن گفتند:گوشها از سر است در حدّ روى نيايد و گروهى دگر گفتند:از موى سر تا كنارۀ زنخدان و از گوش تا گوش از روى است ظاهرا و باطنا و اين روايت نافع است از عبد اللّٰه عمر و ابو موسى اشعرى و مجاهد و عطا و حكم و سعيد جبير و طاوس و ابن سيرين و انس مالك و ابو ايّوب و ابو امامه و قتاده و
[١] .تب،لت:نگرنده.
[٢] .وز،تب،آج،لب،مر:گوش،لت:روى.
[٣] .آج،لت+آب بر او راندن.
[٤] .آج:مجاور.