روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٧٧ - ترجمه

قتل بودند. وَ قَوْلِهِمْ قُلُوبُنٰا غُلْفٌ ،الآية خلاف كردند در آن‌كه و گفتن ايشان كه دل ما در غلاف و پوشش است يا دل ما وعاء علم است و [١]اختلاف اقوال كه رفت فى قوله: وَ قٰالُوا قُلُوبُنٰا غُلْفٌ [٢]الآية،خلاف كردند در آن‌كه با به چه تعلّق دارد في قوله:

فَبِمٰا نَقْضِهِمْ مِيثٰاقَهُمْ ،بعضى گفتند تعلّق دارد بقوله تعالى آنچه در اين آيت گفت بدل آن باشد و جمله تعلق دارد بقوله: فَأَخَذَتْهُمُ الصّٰاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ،و زجاج گفت تعلّق دارد به فعلى محذوف و تقدير آن است كه لعنّاهم و اوجبنا عليهم العذاب بنقضهم ميثاقهم و كفرهم.

آنگه حذف كرد آن را از كلام براى آن‌كه در كلام عوضى هست ازين كه دليل مى‌كند و هو قوله: بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهٰا بِكُفْرِهِمْ ،و گفت اين قول اولى‌تر است براى آن‌كه آنان كه صاعقه ايشان را بسوخت در عهد موسى جز آنان بودند[كه پيغامبران را كشتند و بهتان بر مريم نهادند و گفتند عيسى را ما كشتيم و اينان پس از ايشان بودند] [٣]به روزگار دراز.

و اين كه زجّاج گفت قدح نكند در قول اوّل براى آن‌كه بنى اسرائيل چون يك قبيله و يك گروهند به‌منزلۀ يك شخصند كه خطاب با اوّل و آخرشان بر يك وجه مى‌رود نبينى كه حق‌تعالى جهودان عهد رسول را مى‌گويد: وَ إِذْ قَتَلْتُمْ نَفْساً فَادّٰارَأْتُمْ فِيهٰا [٤]وَ إِذْ فَرَقْنٰا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنٰاكُمْ [٥]و قوله: ثُمَّ بَعَثْنٰاكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ [٦]الآيات.و قوله: بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهٰا بِكُفْرِهِمْ ،خداى تعالى گفت: بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهٰا اى ختم و تفسير ختم و طبع،كرده شد پيش از اين و جمله آن است كه علامتى باشد كه فرشتگان به آن بشناسند و بدانند مؤمن را از منافق و كافر و آن چيزى باشد كه منع نكند از ايمان نبينى كه گفت: فَلاٰ يُؤْمِنُونَ إِلاّٰ قَلِيلاً .ايمان نيارند مگر اندكى و اگر مانع بودى و منع كردى اندك و بسيار[را] [٧]