روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢١٤ - سورة المائدة
سورة المائدة
مدنى است در [١]قول عبد اللّٰه عبّاس و مجاهد و قتاده،و جعفر بن مبشّر [٢]گفت:
مدنى است مگر يك آيت كه در حجّة الوداع آمد و هى قوله: اَلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ و در اخبار اهل البيت هم چنين [٣]آمد [٤]و به نزديك ما آيت ديگر در اين سورت در حجّة الوداع آمد به جاى [٥]كه آن را غدير خم گويند در اخبار ما و اخبار مخالفان [٦]ما از اصحاب الحديث و اصحاب الرّأى و هى قوله: يٰا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مٰا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ [٧]-الآية.و عدد آيات او صد و بيست و يك است در كوفى [و بيست و دو در مدنى] [٨]و بيست و سه در بصرى و عدد كلماتش دو هزار و هشتصد و چهار كلمت است و حروفش يازده هزار و نهصد و سى حرف است و در خبر مىآيد كه رسول-عليه السّلام-در خطبۀ حجّة الوداع اين سورت [٩]بخواند و آنگه گفت:
يا ايّها النّاس انّ سورة المائدة من آخر القرآن نزولا فاحلّوا حلالها و حرّموا حرامها ،گفت:سورة المائده آخر سورتى است [١٠]از قرآن انزله [١١]بود حلالش حلال دارى و حرامش حرام دارى [١٢]عبد اللّٰه عمر روايت كرد كه چون اين سورت بر رسول-عليه السّلام-فرود آمد،رسول-عليه السّلام بر راحله بود شتر در زير او ضعيف شد چنان كه [١٣]رسول-عليه السّلام-از راحله فرود آمد.
ابو امامه روايت كرد از ابىّ كعب كه رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله-گفت:هر
[١] .مر:از.
[٢] .مر:بشير.
[٣] .تب،آج،لب:همچنين.
[٤] .آج،لب:آمده.
[٥] .تب،لت:جايى.
[٦] .مر:مخالفين.
[٧] .سورۀ مائده(٥)آيۀ ٦٧.
[٨] .اساس،مت:ندارد،از وز افزوده شد.
[٩] .مر+را.
[١٠] .تب،مر+كه.
[١١] .مر:انزال.
[١٢] .تب،مر:داريد.
[١٣] .مر+طاقت نگرفت.