روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٩ - ترجمه
به شما پيغمبر براستى از خداى بگرويد تا به بود شما را و اگر كافر شويد خداى راست آنچه در آسمانهاست و زمين است و بوده است خداى دانا و محكم كار.
قوله: لٰكِنِ الرّٰاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ [١]،لكن براى استدراك باشد و معنى او [٢]به استثناء نزديك باشد براى آنكه هر دو را اخراج بعضى باشد از آنچه ديگران در آن حكم باشند و به او نقض [٣]كلام اوّل كنند چنان كه به«لا»خداى تعالى جهودانى را كه حكم ايشان مخالف بود حكم آنان را كه به اين صفت باشند كه آيات مقدّم متضمّن است ذكر ايشان را گفت لكن آنان را كه راسخ و ثابت قدم و پاى بر جاى باشند در علم از جملۀ اهل كتاب كه جهودان و ترسايانند و آن عبد اللّٰه سلام است و بحيرا [٤]راهب و مانند ايشان از آنان كه از اهل كتاب عالم بودند و بر علم كار كردند و عناد[٣٥٦-ر]كار نبستند [٥]مِنْهُمْ اى من اهل الكتاب، وَ الْمُؤْمِنُونَ براى آن عطف كرد مؤمنان اين امّت را بر عالمان اهل كتاب كه ايمان جمع كرد ايشان را بر يك ملّت و آنان كه از اهل كتاب ايمان آرند مؤمن باشند و حكم ايشان حكم اهل ايمان بود.گفت:هر دو گروه ايمان دارند به خداى و آنچه خداى بر تو فرستاد كه محمدى(ص)از قرآن و آنچه بر پيغامبران مقدّم فرستاد كه پيش از تو بودند از تورات و انجيل. «وَ الْمُقِيمِينَ الصَّلاٰةَ» و آنان كه نماز بهپاىدارند از ايشان.خلاف كردند در اين كه اين نمازكنندگان همان راسخان در علماند يا جز ايشان [٦]گروهى ديگراند بعضى مفسّران گفتند ايشانند و اگرچه در اعراب مقيمين مخالف راسخون است.
آنگه در اعراب او خلاف كردند بعضى گفتند غلطى است كه از نويسنده افتاد و اين قول حمّاد بن سلمه [٧]است كه او روايت كرد از زبير كه او گفت:عثمان بن
[١] .وز،آج،لب+منهم.
[٢] .اساس:به او،كه با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها زائد مىنمايد.
[٣] .اساس:نقص،با توجّه به وز تصحيح شد.
[٤] .آج:بحيراء.
[٥] .اساس،وز،مت:كار بستند،با توجّه به آج و فحواى كلام تصحيح شد.
[٦] .اساس،مت:جز ايشان،وز،تب،آج:جز ايشان،لب:جزاى ايشان،مر،لت:جداى ايشان،با توجّه به وز و فحواى كلام تصحيح شد.
[٧] .اساس،مت:محاد بن سلمه،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.