مفسّران گفتند:عرب را در جاهليّت عادت بود كه چون دختركى يتيم بودى كه ولايت او به يكى از ايشان تعلّق داشتى و او را مالى بودى،اگر جمالى بودى اين ولى او را به زنى كردى و مال او برگرفتى،و اگر جمالش نبودى و نكاحش مرغوب نبودى او را منع كردى ازآن‌كه شوهر كند تا به مردن [١]،و آنگه مالش برداشتى.خداى تعالى در اين آيت ازين نهى كرد،حق‌تعالى گفت:يا محمّد!از تو فتوا مى‌پرسند در زنان،بگو كه:خداى تعالى شما را فتوا مى‌كند در حقّ زنان.و«سين»طلب راست در استفتاء،و مستفتى طالب فتوا باشد،و مفتى فتوادهنده باشد،كالمستفيد و المفيد و المتعلّم و العالم.

قوله: وَ مٰا يُتْلىٰ عَلَيْكُمْ ،خلاف كردند در موضع«ما»از اعراب.زجّاج و فرّاء گفتند:محلّ او رفع است بر ابتدا،و تقدير آن است [٢]:و ما يتلى عليكم أيضا يفتيكم اللّٰه فيه،و«ما»موصوله باشد بمعنى الّذي.و فراء گفت:روا باشد كه محلّ او جرّ بود عطفا على قوله:«فيهنّ»و زجّاج گفت:اين روا نباشد براى آن‌كه عطف مظهر بر مضمر نكنند بى‌اعادت حرف جرّ.فرّاء گفت:اعادۀ جرّ كنيم تا روا باشد،أى فيهنّ و فيما يتلى عليكم و در تأويل اين خلاف كردند.

سعيد جبير گفت از عبد اللّٰه عبّاس كه:مراد به ما يتلى عليكم،آن است كه در اوّل سورت گفت از آيات مواريث كه در جاهليّت عادت چنان بود كه زن را و طفل را ميراث ندادندى،خداى تعالى اين حكم باطل كرد به بيان احكام مواريث.

و بعضى دگر گفتند مراد بقوله: وَ مٰا يُتْلىٰ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتٰابِ ،آيات است [٣]كه در آخر سورت گفت من قوله: يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلاٰلَةِ [٤]،و اين قول سعيد جبير [٥]است.

حق‌تعالى در اين آيت بيان كرد [٦]:آنچه شما در آن فتوا مى‌پرسى [٧]در باب زنان كه شما را در جاهليّت سنّت و عادت آن بوده است كه زنان را و اطفال را ميراث

[١] .مر:بمردى.

[٢] .مر+كه.

[٣] .تب:آياتى است،آج،لب،مر،لت:آن است.

[٤] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ١٧٦.

[٥] .مر:سعيد بن جبير.

[٦] .مر،لت+كه.

[٧] .لت:مى‌پرسيد.