محقق اردبيلى كه از انس با قرآن، تلاوت سحرگاهى و تدبرشبانه در كتاب خدا، حقيقت دين را با زلالى آن نوش كرده بود، قرآن را باب اجتهاد فقاهت‌شمرد. قرآن در سيرت‌فقاهتى او، سنگ زيرين اجتهاد است. او تسلّط بر تفسير قرآن و فهم آيات احكام را كليد ورود به كوثر شريعت دانست وخود در عمل، ساليانى دراز از عمر مقدّسش را در آستان قرآن، سپرى كرد. و بازده درنگ، انديشه و تدبر در آيات‌وحى را در كتابى با نام «زبدة البيان»، گرد آورد، كتابى كه خود يك دوره فقه الاحكام است، با ديدگاهها و برداشتهايى‌نو و با روش و سبكى جديد، تا فقه پژوهان آينده حوزه‌هاى علوم دينى، هم از سيرت علمى و هم از انديشه‌هاى قرآنى اودر اجتهاد و استنباط و احكام و آيينهاى دين، راه گيرند.

همين قرآن پژوهى و اُنس او با آيات وحى است كه مى‌بينيم‌در دائرة المعارف فقهى و اجتهادى خود: «مجمع الفائده و البرهان» با استناد و استدلالهاى نو به آيات احكام،ديدگاههاى نوى را به روى فقه‌پژوهان مى‌گشايد و در جاى جاى آن كتاب گرانقدر، از آيات قرآن، بهره مى‌گيرد.

او در فرعهاى فقهى، نگاه به قرآن را وانمى‌نهد و هر جايى كه مى‌شود از آيه قرآن بهره فقهى برد، به نيكويى بهره مى‌برد وقرآن را در آن باب و فرع فقهى، مطرح مى‌كند.

با استناد به ظاهر آيه: {اذا نودي للصلوة مِنْ يوم الجمعة فاسعوا } ...و كاوش در كلمات و جملات آن، نماز جمعه را واجب عينى مى‌شمارد و آن همه دليلها و گفته‌هاى فقها راكنار مى‌گذارد.

دليل حجت بودن فتواى مجتهد براى خودش را، با اين كه عقلى مى‌داند، آيه: {او لو كان آبائهم لايعقلون شيئا ولايهتدون } را نيز، پشتوانه مى‌گيرد.