فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٦٩ - پارهاى از آراى ويژؤ محقق اردبيلى و سنجيدن آنها با ديدگاههاى ديگر فقيهان محمّدعلى برزنونى

بخوانند و در نمازهاى ظهر و عصر آهسته و اما بانوان،همه نمازها را بايد آهسته بخوانند.

سيد مرتضى و ابن جنيد اسكافى،به مستحب بودن بلند و آهسته خواندن حمد و سوره فتوا داده‌اند. (١٠٥)

ابن زهره در غنيه مى‌نويسد:

بلند خواندن حمد وسوره در دو ركعت اول مغرب و عشاء و نماز صبح، به دليل اجماع،واجب است.

در نماز ظهر و عصر،بلند خواندن«بسم الله الرحمن الرحيم» نزد برخى اصحاب واجب است و برخى از اصحاب، آن را مستحب مى‌دانند. قول به بلند خواندن بسم الله احوط است؛ زيرا كسى كه «بسم الله الرحمن الرحيم» را بلند بخواند، به‌طور يقين برعهده‌اش چيزى نخواهد بود، برخلاف كسى كه آن را بلند نخواند. در ساير نمازها،آهسته خواندن حمد و سوره به دليل اجماع،واجب است. (١٠٦)

محقق حلّى مى‌نويسد:

بلند خواندن حمد و سوره در نماز صبح و دو ركعت اول مغرب و عشاء و آهسته خواندن نمازهاى ظهر و عصر و ركعت سوم مغرب و دو ركعت آخر عشاء، واجب است. پايين ترين اندازه بلند خواندن آن است كه شخصى كه نزديك است و گوش‌هاى سالمى دارد،صدا را بشنود و آهسته خواندن آن است كه خود نمازگزار بشنود. از زنان،واجب بودن بلندخواندن برداشته شده است. (١٠٧)

علامه حلّى، بلند خواندن حمد و سوره در نماز صبح و دو ركعت نخست مغرب و عشاءو آهسته خواندن در باقى نمازها و ركعت‌ها را واجب دانسته است. (١٠٨)

شهيد اول،با ياد قول مشهور مى‌نويسد:

بر زن،بلند خواندن واجب نيست و خنثى در بلند و آهسته خواندن گزيننده است. (١٠٩)

---

(١٠٥)روضة البهيه،با تعليق كلانتز،ج ١،ص ٢٦٠؛ مفاتيح الشرايع،ج ١،ص ١٣٤.
(١٠٦)غنيه،چاپ شده در جوامع الفقهيه،ص ٤٩٦.
(١٠٧)شرايع الاسلام،ج ١،ص ٦٥.
(١٠٨)تبصرة المتعلمين، ص ١٨؛ مجمع الفائدة و البرهان،ج ٢،ص ٢٢٤،متن ارشاد.
(١٠٩)لمعة الدمشقيه، ص ٢٩.