«زراره مى‌گويد از حضرت ابى عبداللّه‌ در باره قسامه، سؤال كردم (آيا حق است يا نه) آن حضرت فرمود: قسامه حق است؛ زيرا مردى از انصار را در چاهى از چاههاى يهود كشته يافتند، نزد رسول خدا (ص) آمدند و گفتند: يا رسول اللّه‌! مردى از خودمان در چاهى از چاههاى يهود كشته يافته‌ايم.

آن حضرت فرمودند: دو نفر شاهد غير از خود بياوريد. گفتند: ما دو نفر شاهد غير از خود نداريم. آن حضرت به ايشان فرمود: پنجاه نفر از شما سوگند ياد كنند، برمردى كه او را كشته است، او را به شما تحويل داده يا قصاص كنيد. گفتند: يا رسول اللّه‌! چگونه بر چيزى كه نديده‌ايم، سوگند ياد كنيم.

آن حضرت فرمود: پس يهود سوگند ياد كند. گفتند: چگونه به سوگند آنان راضى باشيم. آن حضرت ديه او را از بيت المال پرداخت.» (٤)

و از اين حديث استفاده مى‌شود كه انصار از اداى سوگند خوددارى كردند و علت آن را اين امر مى‌دانستند كه: نمى‌دانستند چه كسى او را كشته است. و سوگند يهود را نيز قبول نداشتند و روشن است كه اين امر اختصاص به زمان حضرت رسول (ص) نداشته، بلكه در هر زمانى اين مسأله مطرح است كه اولياى دم، آگاهى به ارتكاب قتل از سوى متهم ندارند، بنابراين لازم است قاضى براى رسيدن به واقع، از راههاى ديگرى، استفاده كند، بويژه آن كه در اين زمان ديده مى‌شود بيشتر كسانى كه اداى سوگند مى‌كنند، مورد اطمينان نيستند و اينك افرادى مانند انصار كه در زمان حضرت رسول اكرم(ص) بودند واز اداى سوگند در اثر نداشتن علم سرباز زدند، وجود ندارند. امروز افراد، به آسانى حاضرند به دروغ و يا نداشتن علم به واقعيت، از روى تعصب و يا غرضهاى شخصى ديگرى اداى سوگند كنند و به همين جهت است كه محاكم قضائى، در امور مالى‌كم‌تر عمل به سوگند

(٤)همان.