فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٠ - شيوه تاليف و سبك فقهى كتاب مجمع الفائدة والبرهان حجتالاسلام والمسلمين محمد فاضل استرآبادى

٥. در مواردى، عبارتهاى پيچيده دارد، ولى شيوه استدلالش روان است.

٦. به عقل و اعتبار، استشهاد بسيارى مى‌كند.ج١١/٧١

٧. نام فقيهان و كتابهايشان را بسيار اندك مى‌آورد.

٨. در جلدهاى پايانى كتاب روايات بسيارى را به طور كامل‌نقل مى‌كند. (يادآور مى‌شويم كه مرحوم شهيد ثانى نيز درمسالك الافهام، همين شيوه را در پيش گرفته است.)

نمونه‌هايى از ديدگاههاى اصولى

در ميان بررسيهاى فقهى و بحث از مسائل گوناگون، گاهى نيازمند يارى جستن از قاعده‌هاى اصولى شده و نتيجه يك مساله فقهى‌را بر اساس آن به پايان مى‌رسانند. از لابه لاى‌عبارتهاى پر بار محقق اردبيلى نيز نمونه‌هايى از مسائل‌اصولى برگزيده‌ايم كه آگاهى و توجه بدانها، در بررسى درست و همه جانبه ديدگاههاى اين فقيه بزرگ اهميت دارد.

١. صحيح بودن سند روايت نزد او اهميت بسيارى دارد. اودر بررسى يك روايت بر روشن بودن درستى سند پاى مى‌فشارد.ج١/١٧٦

٢. مخالفت‌يك فقيه نيز به اجماع منقول زيان مى‌رساند،چنانكه مخالفت مرحوم محقق در كتاب معتبر را دليل رداجماع مى‌شمارد.ج١/١٨٠ البته در صورت ثابت‌شدن اجماع دخولى، مخالفت با آن را جايز نمى‌شمارد.

٣. عمل مشهور فقيهان را در جبران كردن ضعف سندنمى‌پذيرد و مى‌گويد: اگر اجماع بر خبرى باشد، ضعف آن جبران خواهد شد.ج١/٨٩، ١٨؛ ٥/٣١٥

٤. به روايتى كه داراى سند حسَن باشد نيز، عمل نمى‌كند.براى نمونه درباره واجب بودن به سوى قبله گرداندن كسى‌كه جان مى‌دهد، حديث‌سليمان بن خالد را از آن روى كه ابراهيم بن هاشم در سند آن است، حسنه مى‌داند. اين‌مطلب در چند جاى كتاب آمده است.ج١/١٧٣،١٨٢،٢٤٤؛ج/٢٣٥