بدر چگونه بر كفّار قريش چيره شدند؟ با آنكه تعداد نفرات سپاه اسلام ٣١٣ نفر «١» و تجهيزاتشان ٦ زره، هفت شمشير، يك و يا دو اسب و هفتاد شتر بود، ولى كفّار نزديك به ٩٥٠ تا ١٠٠٠ نفر بودند. «٢» و همگى مسلّح بوده وهفتصد شتر و دويست يا چهارصد اسب همراه خود داشتند. «٣» چه عنصرى سبب شد كه در جنگ احد سپاه اسلام به استعداد ٧٠٠ نفر نيرو و ١٠٠ زره و ده اسب ابتدا بر سپاه كفر به استعداد سه هزار نيرو و ٧٠٠ زره و سه هزار شتر و ٢٠٠ اسب پيروز شد و سپس مغلوب گشت؟ «٤» چگونه مسلمانان در نبرد «خندق» با سه‌هزار نيرو و ١٢٦ اسب (با آنكه از لحاظ آذوقه در تنگناى سختى بودند) بر كافران كه متجاوز از ده‌هزار نفر بودند پيروز شدند در حالى كه تنها طايفه قريش كه بيش از هفت‌هزار نفر بودند، سيصد اسب و ١٥٠٠ شتر داشتند و قبايل ديگر كه بيش از سه هزار نفر بودند هر يك در حد خود مجهّز بودند. «٥» سرانجام، كدام عامل سبب شد تا مسلمانان در بيشتر نبردهاى صدر اسلام، با آنكه هم از لحاظ نيرو و هم از لحاظ تجهيزات و ادوات نظامى در تنگنا بودند و گاهى كمتر از يك سوم تعداد نفرات دشمن نيرو داشتند بر سپاه كفر پيروز شوند. «٦» آنچه مسلم و انكارناپذير است اينكه، اراده پولادين انسانهاى مؤمن، خون را بر شمشير پيروز مى‌كند و ايمان عميق انسان به خداوند متعال، معجزه مى‌آفريند و از افراد عادى، اسطوره‌هاى مقاومت و ايثار مى‌سازد.