ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٥ - صبر و شكيبائى يكى از عوامل درك و دريافت واقعيات است ، چه معنا دارد

( لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ ) [١] ( آيا نديده اى كه كشتى به نعمت خداوندى در دريا به جريان مى افتد تا خداوند آياتى از خود را براى شما نشان بدهد . در اين جريان آياتى است براى هر انسان صبر كننده و شكر گزار . ) صبر و شكيبائى يكى از عوامل درك و دريافت واقعيات است ، چه معنا دارد چهار آيهء فوق با صراحت كامل اين حقيقت را گوشزد مى كند كه براى شكيبايان و بردباران نورانيتى بوجود مى آيد كه واقعياتى را دريافت مى كنند كه [ بنا بر مفهوم آيه‌ها ] جز آنان و شكر گزاران از آن نورانيت محرومند . حال بايد ديد چگونه مى شود كه صبر و تحمل عامل معرفت مى گردد جاى ترديد نيست كه مقصود از آن صبر كه موجب بوجود آمدن نورانيت و معرفت مى گردد ، سكون و ركود مغزى و روانى نيست كه خود عامل سقوط بشرى بجهت فرار از واقعيات و جامد ساختن چشمه سار حيات است ، بلكه مقصود تحمل جلوگيرى از ورود تخيلات و توهمات و انديشه‌هاى بىاساس به مغز و هجوم تمايلات و سركشيدن امواج متنوع هوا و هوس در درون است كه موجب مى شود براى فعاليتهاى پشت سطح ظاهرى مغز و روان ، ميدان باز شود و آن فعاليتهاى ناب بجريان بيفتد و معمولا اين حالت والاى درونى همراه با كم يا بيش از ذكر خداوندى است . مولوى مى گويد :
< شعر > اين قدر گفتيم باقى فكر كن فكر چون جامد شود رو ذكر كن ذكر آرد فكر را در اهتزار ذكر را خورشيد اين افسرده ساز < / شعر > علت ديگر براى بروز عامل معرفت از پديدهء صبر و تحمل ، عنايت خداونديست كه قانون كوشش و نتيجه را در رديف با اهميت قوانين قرار داده است كه -

[١] . لقمان آيه ٣١ .