ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠٠ - ترجمهء خطبهء صد و دوازدهم

فرشتگان رحمت به عهده مى گيرند ، و هر كسى كه از اهل معصيت باشد ، قبض روح او را فرشتگان عذاب انجام مى دهند و براى ملك الموت يارانى از فرشتگان رحمت و عذاب است كه از امر او پيروى مى كنند و كار آن فرشتگان كار ملك الموت است و هرچه انجام بدهند منسوب به ملك الموت است و حال كه كار آن فرشتگان كار ملك الموت است ، پس كار ملك الموت هم كار خدا است ، زيرا خدا است كه نفسها را با دست هر كه مى خواهد مى گيرد و او است كه به وسيلهء هر كس كه بخواهد عطا مى فرمايد و جلوگيرى مى كند و پاداش مى دهد و عقاب مى نمايد و كار امناى خداوندى كار خدا است ، چنانكه فرموده است : « و شما نمى خواهيد مگر آنچه را كه خدا مى خواهد » . ) امير المؤمنين عليه السلام در جملات مورد تفسير ، پس از غير قابل درك بودن قبض روح انسانها بوسيلهء ملك الموت كه مخلوقى است و مخلوقى را قبض روح مى نمايد ، نتيجهء بسيار مهمى را متذكر ميشوند . و آن اينست : حال كه شما نمى توانيد جريان قبض روح را بفهميد چگونه مى خواهيد خدا را توصيف كنيد با اين كه - < شعر > مورد ضعيف و ناتوان چون شكل يزدانى كشد بى شك بشكل مورچه با شاخ حيوانى كشد مغز شبان هم نقشهء موسى بن عمرانى كشد در فكر مانى گرفتد او صورت مانى كشد ادراك هر جنبنده نقش خويش را داراستى از ممكن اى ياران بذات حق مسافتهاستى ممكن چو كاهى مضطرب در موج آن درياستى ممكن زمانى بوده و او از زمان بالاستى ممكن مكانى بوده و او از مكان اعلاستى افهام را كسى درك آن انيت علياستى < / شعر > و الحمد لله ربّ العالمين و الصّلوة و السّلام على سيّد الأنبياء و المرسلين محمّد و على آله الطَّيّبين الطَّاهرين ٢٠ فروردين ماه ١٣٦٧