ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٢ - از وجوب پرداخت زكات معلوم مى شود كه ريشه كن كردن فقر از جامعه واجب است
جاى هيچ ترديد نيست و هر كس گمان كند خداوند متعال تجويز فرموده است كه با امكان تهيهء مادهء معيشت چه به وسيلهء كوشش خود انسان و چه به وسيلهء كوشش ديگر همنوعانش ، حتى يك نفر از گرسنگى بميرد ، چنين شخصى كمترين اطلاعى از دين اسلام ندارد .
در اينجا ممكن است اين مبحث پيش بيايد كه همهء ما مى دانيم آن مواد نُه گانه كه براى زكات مخرج قرار داده شده است ( شتر و گاو و گوسفند و طلا و نقره و غلات چهارگانه كه عبارتند از گندم و جو و خرما و مويز ) [١] امروزه مخصوصا با دگرگونى در برخوردارى از مواد و سلطهء بسيار شگفتانگيز صنعت بر همهء مواد زندگى ، و غلبهء شهرنشينىها به روستا نشينىها ، نه مادهء مزبور نمى تواند نيازمنديهاى معيشت مردم را مرتفع بسازد ، بعنوان مثال نسل شتر رو به انقراض است يا بقدرى تقليل يافته است كه او را بعنوان معيشت مردم نمى توان به حساب در آورد . همچنين خرما و مويز نيز به اضافهء اين كه از مادهء معيشت ضرورى به تجمل دگرگون شده است ، بسيار كمتر از آن تهيه مى شود كه بتواند پاسخگوى احتياجات مادى و معيشت مردم بوده باشد . با نظر به اين مشكل اساسى بود كه در ساليان گذشته ، اين جانب بحث مشروحى از ديدگاه فقاهى را در جمعى از فضلاء مطرح نمودم و نتيجه اى كه از بحث مشروح در بارهء مسألهء فوق گرفته شد اين است كه انحصار مخرج زكات به ٩ ماده حكم بمقتضاى مصالح معيشتى آن زمان بوده است ، يعنى آن ٩ ماده با مقدارهاى معين براى تأمين معاش نيازمندان كفايت ميكرد . دلائلى كه براى اثبات اين مدعا به نظر رسيد و با مرحوم آية اللَّه العظمى آقاى مير سيد على بهبهانى نيز در شهر اصفهان مورد تحقيق قرار داديم و آن مغفور له [٢] نيز تصديق فرمودند ، بقرار زير است : دليل يكم - علت وضع تكليف زكات مرتفع ساختن احتياجات معيشتى
[١] . وسائل الشيعه كتاب زكات ص ٦ چاپ تهران - شيخ حر عاملى .
[٢] . مقدارى از اين مطالب در كتاب منابع فقه اين جانب از ص ٧٩ تا ص ٩١ آمده است ، مراجعه فرماييد .