ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٣ - آيا انسان اين همه عذاب و شكنجه را كه در دوزخ وجود دارد مى تواند تحمل كند

پيامبران اين بوده است كه مردم را با آشنائى و عمل به اخلاق فاضله و گرديدن به وسيلهء حكمت و ايمان به درجهء عاليهء « حيات معقول » برسانند و بديهى است كه هنگامى كه توجهى به قانون حيات طبيعى ، در راه تصعيد آن به « حيات معقول » نشود ، عوامل مزاحم طبيعت و اقوياى انسان نماها كه بمراتب مهلكتر از عوامل مزاحم طبيعت مى باشند وجود انسانها را در راه وصول به هدفهاى ددمنشانهء خود از عرصهء هستى محو خواهند كرد ، و ديگر موضوعى براى صعود به قله‌هاى مرتفع « حيات معقول » نخواهد ماند .
لذا با كمال صراحت مى گوئيم كار و كوشش و تلاش و فداكارى براى آماده كردن دنيائى كه گذرگاهى براى ابديت است ، كوشش براى دنيا بمعناى اصطلاحى آن نيست ، بلكه تلاش براى آخرتست چنانكه در بعضى از روايات به آن اشاره شده است .
مضمون روايت چنين است كه راوى از امام معصوم عليه السلام مى پرسد كه من يا ما اشخاصى هستيم كه براى ادارهء معاش خانواده و تأمين نيازهاى ضرورى ، كار و كوشش مى كنيم ، آيا اين دنيا پرستى است امام عليه السلام فرمود : اين عين آخرت جوئى است يعنى كوشش شما براى آخرت است نه دنيا .
بنا بر اين ، چنانكه در مباحث گذشته گفته‌ايم و در آينده نيز انشاء اللَّه مشروحا مطرح خواهيم كرد ، منظور از اعراض از دنيا ، اعراض از دنيا را هدف تلقى كردن است كه تاريكترين حجاب ما بين انسان و خويشتن و ما بين انسان و خدا و ما بين انسان و جهان و ما بين انسان و انسان ديگر است . مطالعه كنندگان ارجمند براى تكميل اين مبحث ( صفات پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله ) مى توانند مراجعه فرمايند به مجلد دوم صفحهء ١٧ و از صفحهء ١٧٦ تا ١٩٢ و از صفحهء ١٩٥ تا ٢٠٣ و از صفحهء ٢٥٣ تا ٢٦٤ و مجلد چهارم صفحهء ٢٥٩ و ٢٦٠ و از صفحهء ٣٠٧ تا ٣١٣ و مجلد پنجم از صفحهء ١٤٧ تا ١٥٧ و مجلد هشتم از صفحهء ٥٨ تا ٦٧ و از صفحهء ٢٨٤ تا ٢٩٣ و مجلد يازدهم از صفحهء ١٥٣ تا ١٦٧ و مجلد دوازدهم صفحهء ١٣ و ١٤ و مجلد سيزدهم صفحهء ٢٧٦ و ٢٧٧ و مجلد پانزدهم از صفحهء ١٩ تا ٢١ و مجلد هفدهم صفحهء ٩ و از صفحهء ٧٥ تا ٨٠ و از صفحهء ٩٦ تا ٩٩ و صفحهء ١٠٢ و مجلد ١٩ از صفحهء ١ تا ٥٧ .