ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٩٧ - ترجمهء خطبهء صد و دوازدهم

تفسير عمومى خطبه صد و دوازدهم
تفسير عمومى خطبه صد و دوازدهم ١ ، ٨ - . . .
بحثى در بارهء ملك الموت ( عزرائيل عليه السلام )
بحثى در بارهء ملك الموت ( عزرائيل عليه السلام ) ابن ميثم بحرانى در شرح اين خطبه مى گويد : اين خطبه مقدارى از خطبه ايست طولانى كه امير المؤمنين عليه السلام آنرا پيرامون توحيد و تنزيه خداوند متعال از اين كه بشر بتواند به حقيقت توصيف او برسد ، فرموده است ، [١] در روايتى از امام صادق عليه السلام چنين آمده است :
قيل لملك الموت عليه السّلام : كيف تقبض الأرواح و بعضها فى المغرب و بعضها فى المشرق فى ساعة واحدة فقال : أدعوها فتجيّبنى قال : و قال ملك الموت عليه السّلام : إنّ الدّنيا بين يدىّ كالقصعة بين يدي أحدكم فيتناول منها ما شاء ، و الدّنيا عندى كالدّرهم فى كفّ أحدكم يقلَّبه كيف يشاء . [٢] ( به ملك الموت عليه السلام گفته شد : چگونه ارواح انسانها را در يك ساعت [ زمان ] مى گيرى در حالى كه بعضى از آنان در مغرب است و بعضى در مشرق ملك الموت پاسخ داد : من ارواح را مى خوانم آنها مرا اجابت ميكنند . امام عليه السلام فرمود : و ملك الموت عليه السلام گفت : دنيا در برابر من مانند كاسه ايست در برابر يكى از شماها كه هرگونه بخواهد از آن [ محتويات آن ] بر مى دارد ، و دنيا در نزد من مانند درهمى در دست يكى از شما است كه هر گونه بخواهد آنرا مى گرداند . ) دو مطلب مهم در اين مسأله وجود دارد كه به طور مختصر به آن دو اشاره مى كنيم : مطلب يكم - آيات قرآنى قبض روح را به سه عامل مستند نموده است : ١ - خداوند متعال -

[١] شرح نهج البلاغهء كمال الدين ابن ميثم بحرانى ج ٣ ص ٩٠ .
[٢] من لا يحضره الفقيه - صدوق . نقل از منهاج البراعة محقق مرحوم حاج ميرزا حبيب اللَّه هاشمى خوئى ج ٨ ص ٣٨ .