ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٣ - از وجوب پرداخت زكات معلوم مى شود كه ريشه كن كردن فقر از جامعه واجب است
نيازمندان بوده است .
دليل دوم - در ١٣ روايت در كتاب وسائل الشيعه - كتاب زكات پس از بيان ٩ مادهء زكوى عبارت زير ديده مى شود :
و عفى رسول الله عمّا سوى ذلك [١] ( و پيامبر خدا غير از مواد ٩ گانه را عفو فرموده است . ) و همهء آن روايات به اين معنى اشعار دارد كه تعيين عدد ٩ براى مواد زكوى ، بستگى بنظر مبارك پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم داشته است كه با توجه به كميت و كيفيت احتياجات معيشتى مردم آن دوران اعلان فرمودهاند ، و از كلمهء عفو مى توان چنين استنباط كرد كه امكان داشت آن حضرت بيش از ٩ ماده را براى زكات مخرج تعيين فرمايند و به عبارت ديگر : فقط به عنوان صلاحديد و اعمال رويهء حكومت وقت بوده است و با شرايط اقليمى و زمانى سنجيده شده است ، نه اين كه حكم ابدى خدا باشد .
موضوع عفو كه بدان اشاره كرديم ، در بارهء بعضى از مواد در كتاب « الخراج » تأليف ابو يوسف يعقوب بن ابراهيم نيز آمده است . [٢] نتيجهء بسيار با اهميتى كه از اين دو موضوع به دست مى آيد اين است كه : علتى كه در وجوب زكات ذكر شده ( ادارهء زندگانى فقرا و بينوايان ، بلكه ريشه كن ساختن فقر از سطح اجتماع ) تصريح مى كند كه زكات يك قانون صرفا آمرانهء مولوى و آزمايش روانى خالص در مقابل دستور خداوندى نيست ، بلكه تنظيم و تأمين امور معاش آن دسته از افراد جامعه است كه نمى توانند كار كنند ، يا كارشان براى ادارهء زندگيشان كافى نيست و همچنين ديگر مصارف اجتماعى از قبيل انتظامات و غيره بايد از اين ماليات تأمين گردد .
[١] . وسائل الشيعه - كتاب زكات از ص ٣٣ تا ص ٣٨ و يك روايت در ص ٥٣ آمده است .
[٢] . الخراج - ابو يوسف يعقوب بن ابراهيم ص ٧٧ .