ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٩ - عبادت بزرگ حج به فعليت رسانندهء احساس انواعى از تكاليف
مى نمايد تا همگى بفهمند كه - < شعر > بر مثال موجها اعدادشان در عدد آورده باشد بادشان < / شعر > نه تنها در صدها هزار كه اگر همهء مردمى كه در اين خاكدان بدنيا آمدهاند و پس از اين هم خواهند آمد ، در آن رصدگاه نظاره و انجذاب به بينهايت ، يعنى در آن مكان مقدس ( بيت اللَّه ) جمع شوند باز بيش از همان پوشاك ساده را نمى توانند بپوشند .
٣ - لبيك - يعنى اجابت ميكنم دعوت ترا اى خداى من ، كه اگر اين كلمه واقعا از دل برآيد ، قطعى است كه دعوت از خدا هم واقعا متوجه آن بنده گشته است . آيا كسانى كه مورد دعوت خداوندى قرار گرفتهاند ، شرفى بالاتر از اين سراغ دارند كه خدا آنان را خواسته است كه در پيشگاه او حاضر شوند و به شهود عظمت و فروغ او نائل آيند هرگز گمان مبريد كه شما بدون دعوت خداوند سبحان ، لبيك را از اعماق دل برآوريد - اگر احساس كرديد كه نوعى لرزش پر معنى در دل شما بوجود آمد .
٤ - اخلاص در نيت از آغاز اين عمل بسيار بزرگ تا پايان آن ، زيرا همهء اجزاء آن اعم از عمل و ذكر ، در حضور در بارگاه الهى به وقوع مى پيوندد و حكمت اعلاى آنها تقرب و توجه به خدا است . در بارهء اخلاص در عمل در قرآن و در سرتاسر سخنان امير المؤمنين و ديگر أئمهء معصومين عليهم السلام عاليترين مطالب مطرح شده است كه مى توان گفت : همهء آنها بنحوى خاص اخلاص را روح عمل معرفى مى نمايد .
٥ - خوددارى از ارتكاب امورى متعدد - امورى كه پس از بستن احرام بايد مورد خوددارى قرار بگيرد در نزد فقهاء مورد اختلاف است . محقق حلى در كتاب شرايع الاسلام تروك احرام را ٢٠ مى شمارد . بعضى از فقهاء ١٨ و در كتاب النافع و التبصرة ١٤ تا شمرده شده است . بهر حال ، آن محرمات كه در حال احرام بايد ترك شود هر يك بنحوى ، انسان را بعالم ماده و ماديات مى پيوندد و با ترك آنها مقدارى او را از علائق طبيعى و لذائذ مادى رها مى نمايد و به احساس تجرد و عظمت روح و نورانيت آن موفق مى سازد .
٦ - آيا وقتى كه از در مسجد الحرام وارد مى شويد و خود را روياروى خانه اى مى بينيد كه با دستور الهى بنا شده و تا كنون هزاران انبياء و اوصياء و اولياء