مصرف خمس بدين ترتيب است كه شش قسمت شود سه سهم آن مال امام است كه سهم الله و رسوله و ذى القربى باشد كه در حال غيبت به نايب امام داده ميشود و بقولى تا ظهور امام نگه‌دارى شود و سه قسم آن مال ايتام و مساكين و ابن سبيل از بنى هاشم است. (از شرح لمعه ج ١ ص ١١٣- ١١٦) و يجب فى سبعة اشياء الاول و هى ما يحوزه المسلمون باذن النبى او الامام من اموال اهل الحرب بعد اخراج المؤن و الثانى المعدن بكسر دال و هو ما استخرج من الارض و الثالث الغوص و الرابع ارباح المكاسب من تجارة و زراعة و الخامس الحلال المختلط بالحرام و لا يتميز و لا يعلم صاحبه و لا قدره و السادس الكنز و هو المال المذخور تحت الارض و السابع ارض الذمى المنتقلة اليه من مسلم و لا نصاب فى الغنيمة و فى الارباح المكاسب اخراج مئونته و مئونة عياله الواجبى النفقة مقتصدا فيها اى متوسطا و يقسم الخمس ستة اقسام ثلاثة منها للامام و هى سهم الله و رسوله و ذى القربى يضرب اليه ان كان حاضرا و الى نوابه و هم الفقهاء العدول او يحفظ بطريق الاستيداع و ثلاثة اقسام لليتامى و المساكين و ابناء السبيل من الهاشميين بالاب» ...

خمس واجب بود در هر غنيمتى كه از دار الحرب گيرند، و در گنجهائى كه يابند، و در معدنهاى زر و نقره، و درين خلاف نيست، و در معدنهاى روى و مس و ارزير و آهن و سيماب و سرمه و زرنيخ و قير و كبريت و موميا و زبرجد و ياقوت و فيروزه و بلخش و عنبر و عقيق، و آنچه از دريا بغواصى برآرند.

دليلش طريقه احتياط است، و يقين بر برائت ذمت، و ظاهر قول خداى تعالى:

«وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ».

و اين چيزها كه ياد كرده شد، چون بدست آرند، غنيمت باشد، و هر چه غنيمت باشد، خمس درو واجب باشد، زيرا كه «لام» در «لِلَّهِ خُمُسَهُ»، يعنى خداى راست پنج يك آن چيز كه بغنيمت گرفتيد، اقتضاى وجوب كند. چنانكه در آيت حج:

«وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ». «لام» با «على» اقتضاى وجوب كند. و اين جا نيز بتقدير همچنين است: «فان لله عليكم خمس ما غنمتم»، يعنى: بدرستى كه خداى راست بر شما پنج يك آنچه غنيمت گرفتيد.

اگر گويند غنيمت مخصوص است بآنچه بحرب و قتال بدست آرند.

گويند كه اين مسلم نيست، بلكه حقيقت است در هر چيزى كه بدست آيد، اگر بحرب باشد، و اگر به غير حرب. و تازيان و پارسيان گويند: فلان كس امروز غنيمت يافت، چون فايده‌اى بوى رسيده باشد از مال يا غير آن. رسول ص فرموده است:

«الصوم فى الشتاء غنيمة باردة»

، يعنى:

روزه داشتن در زمستان غنيمتى است خوش و آسان. روزه را غنيمت خوانده است.

از رسول ص روايت كرده‌اند كه فرمود:

«فى الركاز الخمس»

، يعنى: در ركاز خمس است. و از وى مى‌پرسيدند: «و ما الركاز؟»