فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١١٤١ - ابو ريحان گويد
اذا فعلت الواجب من الغسل النهار.
و يحرم صوم العيدين مطلقا و ايام التشريق لمن كان بمنى و صوم يوم الشك بروية الهلال بنية الفرض (از شرح لمعه ج ١ ص ١٣١) و هو الكف نهار عن الاكل و الشرب در معتقد الاماميه آمده است:
بدان كه روزه بدو ضرب است: روزه واجب است، و روزه سنت.
روزه واجب دو گونه است: روزهاى كه بسببى واجب است. و روزهاى كه بىسببى واجب است، و اين روزه ماه رمضان است.
و شرائط او دو گونه است: يكى آنست كه مشترك است در وجوب و صحت ادا، دوم آنست كه خاص است به صحت ادا.
آنچه مشترك است: بلوغ است، و كمال، عقل، و سلامت از مرض، و پيرى، و سفر، و در آمدن وقت.
و آنچه خاص است به صحت ادا:
اسلام، و نيت، و طهارت از جنابت بر وجهى كه گفته شود. و حيض، و استحاضه مخصوصه، و نفاس.
و علامت در آمدن ماه رمضان ديدن ماه نو است، و درين خلافى نيست.
دليل برين قول خداست: «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ. قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَ الْحَجِّ»، يعنى: مىپرسند از تو، از ماههاى نو بگوى ايشان را كه اين ماههاى نو وقتهاست مردم را. و اين نصى صريح است بر آنكه ماههاى نو را دلالت است بر اوائل ماهها.
و رسول فرموده است:
«صوموا لرؤيته، و افطروا لرؤيته»
، يعنى: روزه داريد، از براى ديدن هلال ماه رمضان، و بگشاييد روزه از براى ديدن هلال ماه شوال! آنكه گفت:
«فان غم عليكم فعدوا ثلاثين يوما»
، يعنى اگر بر شما پوشيده شود و نتوانيد ديدن سى روز بشمريد! يعنى: از ماه شعبان اگر پيش از زوال يا پس از زوال ماه بيند آن ماه شب آينده باشد، نه شب گذشته.
دليلش قول رسول است:
«اذا رأيتم الهلال فصوموا»
، يعنى: چون ماه نو بينيد، روزه داريد! و اين دلالت مىكند بر آنكه روزه پس از ديدن ماه است نه پيش از ديدن.
و اگر دو مرد عدل گواهى دهند، واجب بود روزه داشتن، و روزه گشادن.
و اما روزه سيم شعبان كه آن را روز شك ميگويند سنت است روزه داشتن به نيت شعبان، از براى آنكه اين روزه در حكم ماه شعبان است لقوله ص:
«فان غم عليكم فعدوا شعبان ثلاثين يوما»
اگر بر شما پوشيده شود، شعبان سى روز بشمريد! پس روا بود روزه اين روز به نيت شعبان.
پس اگر رمضان بوده باشد، از فرض مجزى بود، قضاى آن نبايد داشت. و اگر شعبان بوده باشد، ثواب آن وى را حاصل شد.
دليل ديگر بر آنكه اين روز روزه داشتن رواست، قول خداست: «وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ»، يعنى، روزه داشتن بهتر است شما را و از عموم بيرون نرود مگر آنچه دليلى قاطع بود بر آن، چون روز عيد و ايام تشريق كسى را كه به منا باشد.
و امير المؤمنين على ع فرموده است: