فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٠٢٤ - س
و يك سجده، نيز گفتهاند. يا ركعتى كم كند، و با يادش نيايد، تا آنگه كه پشت بر قبله كند، يا سخن گويد، نمازش با سر بايد گرفت.
دليل اين همه، اجماع اين طائفه است، و طريقه احتياط اين اقتضا كند. و همچنين اگر در دو ركعت اول شك كند، يا در نماز شام، يا در نماز بامداد، يا در نماز سفر، با سر گيرد.
و آنچه نماز احتياط واجب كند، آنست كه شك كند ميان دو و سه، و نداند كه چند كرده است: بنا بر سه نهند، و نماز تمام كند، و چون سلام بدهد يك ركعت نماز بر پاى گذارد، يا دو ركعت نشسته. و همچنين كند اگر شك كند ميان سه و چهار. و اگر شك كند ميان دو و سه و چهار، بنا بر چهار كند، و نماز تمام كند، آنگه دو ركعت بكند بر پاى و دو ركعت نشسته.
دليل برين طريقه احتياط است، زيرا كه اگر بنا بر كمتر نهد ايمن نباشد از آنكه نماز زيادت كرده باشد، و چون زيادت باشد نمازش فاسد باشد، بخلاف آنكه بنا بر بيشتر كند. از براى آنكه اگر كمتر باشد، آنچه بعد از سلام كرد، تمامى نماز بود، و اگر بيشتر باشد، آنچه كرده باشد بعد از سلام نماز را، از آن خللى نباشد.
اما آنچه تلافى واجب كند آن بود كه «الحمد» فراموش كند، و سورت خواند، چون با يادش آيد، «الحمد» بخواند، و سورت با سر گيرد، اگر بركوع نرفته باشد. يا خواندن سورت فراموش كند، و ركوع ناكرده با يادش آيد، سورت بخواند، و آنگه ركوع كند.
و اگر تسبيح ركوع يا تسبيح سجود فراموش كند، و سر با راست نكرده باشد، تسبيح بگويد. و اگر شك كند در يك سجده، يا در دو سجده، و با يادش آيد پيش از آنكه ركوع كند، يا از نماز باز گرد، سجده كند. و اگر شك كند در ركوع، و هنوز بر پاى باشد، ركوع بكند.
و اگر در ركوع با يادش آمده باشد كه كرده است، همچنان بسجود رود بىآنكه از ركوع پشت با راست كند. و اگر شك كند در تشهد و هنوز نشسته باشد، تشهد بخواند.
اما آنچه جبران واجب كند بدو سجده سهو، آنست كه چون يك سجده فراموش كند، و با يادش نيايد، تا آنگه كه ركوع كند، آن را قضا كند بعد از آنكه سلام داده باشد، و دو سجده سهو بكند. و همچنين بود اگر تشهد سهو كند، پس از آنكه ركوع كرده باشد [با] يادش آيد.
و اگر بر خيزد جايى كه ببايد نشستن، يا بنشيند جايى كه بر بايد خاستن، يا شك كند ميان چهار و پنج، يا سلام دهد نه در موضع خود، يا بنسيان سخن گويد، بعد از آنكه سلام بداده باشد، دو سجده سهو بكند.
و درين دو سجده، قرائت و ركوع نباشد، بلكه در هر سجده بگويد: «باسم الله و بالله، اللهم صل على محمد و آل محمد»، و تشهدى سبك بر خواند، و سلام بدهد.
و دليل بر آنكه اين دو سجده بعد از سلام است، نه پيش از سلام، اجماع