فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٣٧٧
صورت سنبله (و غفر بفتح غين و سكون فاء) در بيست باب ملا مظفر آمده است كه پانزدهمين منزل از منازل قمر است و علامت آن سه ستاره است بر خطى مقوس و همه آنها از اوسط قدر رابعاند واقع بر دامن عذراء از پس سماك اعزل و او را زين جهت غفر گويند كه نزديك زبانهى عقرب ست كه گويا او را پوشانيده است
غُفران
- (عرفانى. كلامى) مغفرت و بخشش از گناه از ترك اولى مأخوذ از قرآن مجيد است كه خطاب به پيامبر اسلام فرموده است ليغفر من ذنبك ما تقدم منه و ما تأخر.
متكلمان در باب اين آيه و تفسير و تأويل آن سخنها گفتهاند بر اين معنى كه آيا پيامبران مرتكب گناه ميشوند يا نه و اگر نمىشوند معنى غفران درباره آنان بچه معنى است آيا منظور قبل از بعثت است و يا بعد از بعثت و اصولا آيا از انبياء هيچ نوع گناهى نبايد سرزده باشد و لو ترك اولى چه قبل از پيامبرى و چه بعد از پيامبرى آنها بهر حال بحث و جدالى در اين باب بسيار است.
غَفلَت
- (اصطلاح عرفانى) غفلت در اصطلاح اهل الله غافل بودن دل است از حقيقت.
در شرح كلمات بابا طاهر است كه اصل غفلت حرمان بنده است از ذكر حق (شرح كلمات بابا ص ١٤٥) در دستور العلماء است كه: غفلت پيروى كردن نفس است بر آنچه ميخواهد و ابطال وقت است ببطالت (دستور العلماء ج ٣ ص ٦). ابو جعفر سنان گويد: «غفلتك عن توبة من ذنب ارتكبته شر من ارتكابه» (طبقات ص ٣٣٢) ابن خضرويه گويد: «لا نوم اثقل من الغفلة و لا رق اسوء من الشهوة (طبقات ص ١٠٦).
و بعضى گويند: غفلت از خدا كفر است و غفلت از حقيقت خود يعنى گمشدن در ذات و حقيقت خود توحيد است.
و گويند: رأس همه شرور جهل و غفلت است و غفلت سه قسم است: ١ غفلت صادقين كه تعلق بذكر است از مذكور ٢ غفلت عارفين كه رجوع از عزائم است ٣ غفلت غافلين كه امهال حق است مر ظالمين را و كسى كه يك ساعت از خدا غفلت كند گناهكار است و كسى كه از نفس خود غافل شود او را كشته است و ممدوح است (شرح كلمات بابا ص ١٤٣).
ابو العباس گويد: «اعظم الغفلة غفلة العبد عن ربه و غفلته عن اوامره و غفلته عن آداب معاملته» (طبقات ص ٢٧١).
محمد بن ابى الورد گويد: «فى ارتفاع الغفلة ارتفاع العبوديه، ثم الغفلة غفلتان، غفلة رحمة و غفلة نعمه» (طبقات ص ٢٤٩).
غُفَيله
- (اصطلاح فقهى) نماز غفيله دو ركعت است كه بين مغرب و عشا گذارند و از رواتب نيست در ركعت اول بعد از حمد آيه «وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً» خوانده ميشود و در ركعت دوم بعد از حمد «وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ» (از عروه ص ١٩٥).
غَلّاتِ اربَعَه
- (اصطلاح فقهى) و غلات اربعه كه مورد زكاتند: گندم، جو، مويز و خرما است و شرط زكاة در غلات اربع عبارت است از: ١- تملك بزراعت يا