فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١١٤٣ - ابو ريحان گويد

نيايد، و چون چنين باشد، بنيت تعيين محتاج نباشد.

و يك نيت در اول ماه كفايت بود، و تجديد كردن هر روزى فاضلتر بود، زيرا كه حرمت ماه يك حرمت است، نيتى كه واقع بود در ابتدا در همه ماه اثر كند.

صَومِ قَضا

- رجوع به صوم شود

صَومِ إيليَا

- (اصطلاح مذهبى، گاه‌شمارى) و از ايام مسيحيان است.

دوشنبه بعد از عيد مزمارى بود و اين صوم چهل و هشت روز باشد پس يكشنبه چهل و نهم فطر ايليا باشد مسيحيان را.

(معتقد الاماميه ص ٢٧٩، ٢٨٢)

صَومِ شَليحين‌

- (اصطلاح مذهبى) ويژه مسيحيان بود اين صوم هفت هفته است و شليح پيامبر بود و اعتقاد ترسايان اندر عيسى چنانست كه رسولان خود واجب كرد كه در جهان پراكنده شوند از بهر دعوت. (بكسر شين و لام) (از التفهيم ص ٢٥١)

صَومِ كَفّارَه‌

- (اصطلاح فقهى) روزه كه به عنوان كفاره روزه‌خوارى و جز آن واجب شده است.

در معتقد الاماميه آمده است:

هر چيزى كه اندرون شكم رساند متعمدا در روز، اگر خوردنى باشد و آشاميدنى و اگر نباشد، قضا و كفارت واجب شود. و همچنين اگر در روز خود را بعمد جنب گرداند، يا در شب جنب شده باشد و غسل نكند متعمدا تا روز در آيد، يا بر عزم آنكه چون بيدار شود غسل كند بخسبد و بيدار شود بار ديگر بخسبد تا سوّم بار كه بيدار شود روز باشد، قضا و كفارت واجب شود.

دليل بر فساد روزه كسى كه جنب در روز آيد متعمدا اجماع طائفه است.

و چون بجماع كردن در روز ماه رمضان باتفاق جمله مسلمانان قضا و كفارت لازم است، بايد كه چون بعمد جنب در روز آرد، همين لازم باشد، زيرا كه همان معنى كه در آنست و آن هتك حرمت ماه رمضان است درين موجود است، بايد كه درين نيز قضا و كفارت لازم باشد.

ديگر آنست كه ابو هريره روايت كرد از رسول ص:

«من اصبح جنبا فلا صوم له»

يعنى هر كه جنب در روز آيد وى را روزه نيست.

آنگه ابو هريره گفت: «ما انا قلته، قاله محمد و رب الكعبه» يعنى: من نمى‌گويم، اين محمد گفته است بحرمت خداى كعبه پس هر كه جنب متعمدا در روز آيد، روزه خود را تباه كرده است.

و هر كه بعمد روزه خود را تباه كند، قضا و كفارتش لازم آيد. باتفاق و دروغ گفتن بر خداى و بر رسول و ائمه عليهم السلام.

و سر بزير آب فرو بردن مرد را، و تا سينه در آب نشستن زن را، بنزد اكثر اصحاب موجب قضا و كفارت است.

و طريقه احتياط اين اقتضا ميكند.

و كفارت آزاد كردن بنده‌ايست، يا دو ماه پيوسته روزه داشتن، يا شصت مسكين را طعام دادن.

و دليل بر كفارت بطعام و شراب اجماع طايفه است.

ديگر آنكه رسول ص فرموده:

«من‌