بمعناى كلامى است كه براى غير فرستاده شود و در اصطلاح علماء كلامى است كه مشتمل بر علمى باشد و فرق آن و كتاب آن باشد كه كتاب كامل در فنى است و رساله غير كامل و در موضوعى است و در علم كلام فرستادن رسول بود (از كشاف ج ١ ص ٦٤٤).

مقام رسالت در نزد اهل الله فوق مقام نبوت است رجوع به كشف المراد مبحث نبوت و شرح قيصرى فصل دوازدهم شود. بعضى از تركيبات، خلعت رسالت آفت رسالت، سيماى رسالت، فلك رسالت.

رَسخ‌

- (اصطلاح كلامى) در كلمه تناسخ بيان شد كه انتقال نفوس را از بدن انسانى به جمادات رسخ ميگويند.

(ش ص ٤٧٧ و رجوع به دستور ج ٢ ص ١٣٥ شود).

رَسم‌

- (اصطلاح فلسفى و عرفانى) كلمه رسم در لغت بمعنى اثر است و در عرف منطقيان عبارت از مميز عرضى است چنانكه حد مميز ذاتى است و تعريف بحد تام چنانكه بيان شد مركب از جنس و فصل قريب است و حد ناقص مركب از جنس بعيد و فصل قريب يا فصل به تنهائى است.

رسم يا تام است يا ناقص رسم تام مركب از جنس قريب و عرض خاص است و رسم ناقص مركب از جنس بعيد و عرض عام و يا خاص است و يا مركب از چند عرض است كه فى الجمله موجب امتياز معرف از ما عدا باشد مثال رسم تام «انسان حيوان ضاحك است» و مثال رسم ناقص «انسان حيوان حساس و يا متحرك و يا نامى حساس و يا ضاحك و يا حساس متعجب ضاحك است».

(از اسفار ج ٢ ص ١٨- شفا ج ٢ ص ٤٤- دستور ج ٢ ص ١٣٤).

و رسم در اصطلاح صوفيه عادت را گويند و هر عبادتى كه بى‌نيت بود آن رسم و عادت باشد.

و بعضى گويند رسم عبارت از خلق و صفات آنها است كه ما سوى الله باشد.

و بالجمله ظواهر خلق و ظواهر شريعت را رسم گويند.

(از لمع ص ٣٠٥- كشاف ص ٥٩٠) رَسمِ تامّ رَسمِ ناقِص رجوع برسم شود.

رُسومُ العُلوم و رُقُومُ العُلوم‌

- اين عبارت در اصطلاح صوفيان بدين معنى آمده است كه چون مشاعر انسان رسوم اسماء الهى‌اند مانند عليم و سميع و بصير كه ظاهر گرديده‌اند در مظاهرى كه انسان باشد و كسى كه صفات و نفس خود را بشناسد و بداند كه همه آنها آثار حق و صفات او و رسوم اسماء اويند، حق را شناخته باشد و بالجمله رسوم علوم و رقوم علوم عبارت از مشاعر انسان است (كشاف ص ٥٩٠- اصطلاحات صوفيه خطى) و صاحبان رسوم تا از مقام رسم و ظاهر و باطن عبور نكند بمقام عبوديت نرسند و ايشان در فطرت بشريت و اوصاف انسانيت در بندند و در رسوم و عادتند و حقايق ايمان ايشان به شوائب اغراض و شواهد حظوظ خويش متمرد گشته.

گر ز چاه جاه خواهى تا بر آيى مردوار

چنگ در زنجير گوهردار عنبر بار زن‌