- (اصطلاح هيونى و نجومى) بفتح دال و با و منزل چهارم از منازل ٢٨ گانه قمر بود و علامت آن ستاره‌ايست روشن از قدر اول و چهار ستاره ديگر از قدر ثالث بر صورت ... و آن ستاره روشن كه بر طرف او بود بمنزله چشم جنوبى ثور است و از اين جهت آن را عين الثور خوانند و آنكه بر طرف ديگر است بمنزله چشم شمالى ثور است و آنكه بر زاويه است بمنزله بينى او و چون تابع ثريا بود او را دبران ناميده‌اند و تابع النجم و تالى النجم و مجدح (بضم جيم و فتح دال) نيز گويند و مجدح چوبى بود داراى دو شعبه (از بيست باب ملا مظفر).

(مجدج و مجدح هر دو ديده شد)

دَبُوس‌

- (اصطلاح نجومى) و ستاره بود واقع در دست راست جاثى و آن را حامل الدبوس گويند و گفته‌اند حامل الدبوس كوكبى بود واقع بر كتف راست و از جمله ستارگان جاثى مرفق الجاثى، معصم الجاثى است.

(دبوس. بفتح دال) (از كشاف ص ٤٦٥)

دِثار

- (اصطلاح عرفانى) دثار جامه‌اى را گويند كه بالاى شعار مى‌پوشند مانند «جبه» و «فرجى» و غيره و اين عمل را در مرتبت كمال عبوديت و بعد از سير و سلوك و انجام وظايف كنند و آن را حقوقى است بنده بايد متحقق بمرتبت كمال انسانيت شده باشد و طريقت و شريعت را پاى بند شده باشد. (از دستور العلماء- اصطلاحات صوفيه خطى ثبت ٨٥٤).

دثور

- (اصطلاح عرفانى) مراد از دثور هلاك و فنا است.

(از اسفار ج ٢ ص ١٧٣)

دَجاجَه‌

- (اصطلاح نجومى) و نام ديگرى است از صورت طائر. (رجوع شود به صور الكواكب ص ٧٠).

(بفتح و ضم دال).

بهر حال يكى از صور كواكب شمالى بود واقع در مجره (كهكشان) و ستارگان آن عبارتند از ردف (ذنب الدجاجة) منقار الدجاجه.

صدر الدجاجه ركبة الدجاجه ظلف الدجاجه جناح الدجاجه‌

دَخيل‌

- (اصطلاح ادبى) و در لغت بمعناى بميان در آينده است و در اصطلاح عبارت از حروف متحركى است كه واسطه ميان الف تأسيس و روى باشد مثل واو باور، داور، و ياء «شمايل و قبايل» (از دره نجفى ص ٦٦).

دَرّاكِ فَعّال‌

- (اصطلاح فلسفى) موجود حى است «الحى هو الدراك الفعال».

(از مجموعه دوم مصنفات ص ١١٧)

درايت‌

- (اصطلاح منطقى) درايت عبارت از معرفتى است كه حاصل ميشود