و استبرا آنست كه از مخرج غايط تا اصل قضيب سه بار بمالد، و از اصل قضيب تا سر قضيب سه بار ديگر در ميان دو انگشت بمالد، و بند سر قضيب را سه بار ديگر، آنگه بآب بشويد. و از الت بول از قضيب جز بآب روا نيست در حال اختيار.

و استنجا از الت غايط است از مخرج وى. اگر تعدى كرده باشد جز بآب پاك نشود، و اگر تعدى نكرده باشد بسنگ يا بكلوخ پاك گردد، و اگر بيكى پاك گردد دو ديگر سنت بود، و اگر به سه پاك نگردد ديگر بكار دارد تا پاك گردد.

و سنت است جمع كردن ميان سنگ و آب. و دليل برين آنست كه هر كه برين وجه استنجا و استبرا كرد و نماز كرد، ذمت ى بيقين برى شد، اگر بخلاف اين كند يا خود نكند ذمت وى بيقين برى نشود.

و سنت است كه در حال بول و غايط روى بآفتاب و ماه و باد نكند، در آب روان و آب ايستاده حدث نكند، در راهها و زير درختان ميوه و پيرامن سراها و بر كناره آبها و حوضها و جايگاهى كه مردمان را از آن رنج رسد ننشيند، و بر زمين سخت و سوراخهاى حيوانات بول نكند. و چون در مستراح رود پاى چپ پيش نهند، و چون بيرون آيد پاى راست پيش نهد.

آنچه بدان طهارت كنند دو چيز است:

آب و خاك چون آب نيابند و يا استعمالش نتوانند بوجهى از وجوه. و آب دو گونه است: روان است و ايستاده.

آب روان پاك است و پاك‌كننده. و بهيچ نجاست پليد نگردد، تا آنگه كه رنگ يا بوى يا طعم از سبب نجاست بگرداند.

و آب ايستاده دو گونه است: آب چاه و آب غير چاه. آب غير چاه دو گونه است:

اندك و بسيار. اندك بهر نجاست كه بوى رسد پليد گردد.

و آب بسيار آنست كه كرى بود. و كرى آب هزار و دويست رطل باشد. و مساحت جاى وى، سه بدشت و نيم بالا، و سه بدشت و نيم پهنا، و سه بدشت و نيم درازا. و اين بنجاست پليد نگردد، تا رنگ يا بوى يا طعم بگرداند. دليلش قول خداى تعالى: «وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً»، از آسمان آب پاك فرستاديم.

و اين آب را آب مطلق گويند، پس بايد كه پاك بود و پاك‌كننده. و قول رسول ص:

«اذا بلغ الماء كرا لم يحمل خبثا»

، و اين آب چون بكرى رسيده است پليدى نباشد، و هر آب كه چنين باشد پاك بود.