فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٩٤٩ - ز

تا صورتهاى شخصيه و هويات جزئيه كه بمزلت برگهاى آنست.

«يَكادُ زَيْتُها يُضِي‌ءُ» يعنى عالم ارواح نفسانيه بانوار عقول فعاله روشن شود اگر چه نار قدرت از ليه بدو نرسيده باشد و چون طبيعت آن بوجود قرب دارد «نُورٌ عَلى‌ نُورٍ» است كه نور اول نور رحمت الهى و معرفت ربانى است و نور دوم روح اعظم و عقل فعال است و يا اول نور عقل فعال است و دوم نور نفس كليه است كه نور عرش رحمن است.

٣- معنى‌ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ در صورتى كه شجره را حمل به امر عقلى نمائيم روشن است زيرا امور عقليه از جنس موجوداتى كه در امكنه و ازمنه‌اند نمى‌باشند تا شرقى باشند يا غربى. و اگر حمل بر امر جسمانى شود و كنايت از قلب باشد معنى آن اين است كه حد فاصل است و برزخ است و نه شرقى است و نه غربى بلكه متوسط بين آن دو است.

٤- شرق و غرب را ممكن است حمل بر دنيا و آخرت نمود در صورتى كه منظور از شجره قوت فكريه باشد و يا هيولى باشد.

٥- ممكن است شرق و غرب را حمل بر امكان نمود كه وجه وجوب است.