فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٣٥٢ - ع

از آنكه بدون واسطه عارض شود يا با واسطه (دستور ج ٢ ص ٣٨٥).

عَوارضِ سَماويَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) آنچه در تحت اختيار بشر نيست و از آسمان نازل ميشود مانند انواع امراض بنا بر قول قدما (دستور ج ٢ ص ٣٨٥)

عَوارضِ عُرفيَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) امور خارج از ذات اشيا را گويند.

عَوارضِ غَريبَه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد عوارض غربيه و بيگانه است.

عَوارضِ مُشَخَّصَه‌

- (اصطلاح فلسفى) ملحقات و لوازم و عوارض خارجى هر موجودى را عوارض مشخصه گويند و بنا بر قول صدر الدين علامت‌هاى مشخصه‌اند.

(اسفار ج ٢ ص ١٥٤).

عَوارضِ مُكتَسَبَه‌

- (اصطلاح فلسفى) عوارض مكتسبه در مقابل عوارض سماويه است مانند جهل، سفه، سكر و غيره كه در تحت اختيار ما است (رجوع شود به دستور ج ٢ ص ٣٨٦).

عَوالِمِ اربَعَه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد از عوالم اربعه عالم لاهوت، ملكوت، جبروت و ملك و ناسوت است و بعضى عوالم خمسه گويند كه عبارت باشند از عالم علم، عين، جبروت، ملكوت و عالم خلق.

شيخ اشراق گويد: عوالم اربعه عبارت‌اند از عالم انوار مجرده عقليه و انوار مدبره و عالم صور معلقه و عالم خلق و ماده و برزخ «العوالم الاربعة الاول الانوار القاهرة و هو عالم الانوار المجردة العقلية الثانى الانوار المدبرة و هو عالم الانوار المدبرة الاسفهبدية الفلكية و الانسانية و الثالث البرزخيات و هو عالم الحس الرابع العالم الصور المعلقة الظلمانية و هو عالم المثال و الخيال و هذه العالم المذكور نسميه عالم الاشباح و هو الذى اشار اليها الأقدمون فى الوجود عالما مقداريا غير العالم الحس و به تحققت و بعثت الاجساد» (ش ص ٥١٥).

عَوالِمِ عالِيَه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد عالم مجردات طوليه و عرضيه و صور مجرده و مثل معلقه است «فهذه العوالم العالية كتب الهية و صحف ربانية» (اسفار ج ٣ ص ٦٣).

عَوالِمِ كُلّيه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد عقل و نفس كل و انسان كامل است‌

عَوالِمُ اللَّبس‌

- (اصطلاح عرفانى) و تمام مراتب نازله از حضرت احديت است زيرا كه ذات قدسيه تنزل فرموده به تعينات در مرتبت و متصف شده به صفات روحانيه و مثاليه‌

عَورَت‌

- (اصطلاح فقهى) و عورت در مرد قبل و بيضتين و دبر باشد و در زن قبل و دبر است و آنچه لازم است ستر آن رنگ بشره است يعنى پوشاندن تمام بدن بجز كفين و صورت.

عَوض‌

- (اصطلاح ادبى) عوض بفتح عين و سكون واو ظرف است براى استغراق مستقبل مانند «ابدأ» و مختص به نفى است و در صورتى كه اضافه شود معرب است مانند «لا افعله عوض العائضين» و در صورتى كه قطع از اضافه شود مبنى خواهد بود و بناء آن بر ضم است مانند