فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٧٢٥ - نكته
حتى، ثم، فا، لا، ام، لكن و اماى دوم» براى عطف بكار روند بعضى مخصوص عطف ميباشند و برخى گاه براى عطف آيند، رجوع بهر يك از اين كلمات شود.
حُروفِ عِلَّه
- (اصطلاح ادبى) و در زبان عرب «واو، ياء و الف منقلب از واو و يا» را حروف عله نامند كه مريض در حال مرض ادا كند و اين حروف احكام و حالاتى دارند رجوع به اعلال و معتل و هر يك از اين كلمات شود.
حُروفِ قَصر
- (اصطلاح ادبى) رجوع به حروف حصر و حصر و قصر شود.
حُروفِ فِكرى
- (اصطلاح منطقى) رجوع شود بحروف خطى.
حُروفِ لَفظى
- (اصطلاح منطقى) رجوع شود بحروف خطى.
حُروفِ لَفظى
- (اصطلاح منطقى) رجوع شود بحروف خطى.
حُروفِ مَدّ و لِين
- (اصطلاح ادبى) حروف عله را گويند رجوع شود به (شرح تصريف ص ١٠٠) و رجوع شود به حروف عله و اعلال و ابدال شود.
حُروفِ مُشَبَّهةُ بالفِعل
- (اصطلاح ادبى) اين اصطلاح دستورى است، حروف مشبهه بالفعل در زبان عرب حروفى را گويند كه دو اسم را كه در اصل مبتدا و خبر بودهاند دگرگون كرده اول را نصب دهند و دوم را رفع و در حقيقت اسم و خبر گيرند.
اسم آنها هميشه منصوب و خبر آنها مرفوع باشد و آنها شش حرفند:
«إنّ» بكسر همزه و تشديد و «أنّ» بفتح همزه و تشديد و «كانّ» بفتح كاف و همزه و تشديد نون و «ليت» و «لكنّ» بتشديد نون «لعلّ» بتشديد لام مانند «إنّ عليّا شجاع و إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً».
اين حروف را از آن جهت حرف شبه فعل گويند كه از لحاظ عمل مانند فعل رفع و نصب مىدهند و ديگر آنكه معناى فعل دارند.
«إنّ و أنّ» از اين حروف براى تأكيداند «ليت و لعلّ» براى ترجى و تمنىاند و «لكن» براى استدراك است و «كان» براى تشبيه است رجوع شود بهر يك از اين كلمات و نيز رجوع شود به (سيوطى ص ٦٣- ٦٤).
حُروفِ مَصدَريَّه
- (اصطلاح دستورى) و در زبان عرب سه حرف ميباشد كه آنها را حروف مصدريه گويند و آنها عبارتند از «ما، آن» بفتح همزه و تخفيف «انّ» بفتح همزه و تشديد نون كه دو حرف اول در جمله فعليه آيند مانند «وَ ضاقَتْ عَلَيْكُمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ اى برحبها» و «فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَنْ قالُوا» و انّ بفتح و تشديد مخصوص جمله اسميه است مانند «علمت انّك قائم» اى علمت قيامك اين حروف ما بعد خود را بتاويل مصدر برند رجوع شود به (سيوطى ص ٩٧- الهدايه ص ٢١٠).
حُروفِ مُصَوِّته
- (اصطلاح ادبى) حروف مصوته عبارت از متحرك به حركات سهگانه است و الف و واو و يا را نيز گويند و بقيه حروف را صامته گويند.
(از اسفار ج ٢ ٣٢)
حُروفِ مُضارَعَه
- اين اصطلاح دستورى است و حروف مضارعه كه بواسطه آنها از فعل ماضى فعل مضارع ميسازند چهار حرفند «ا، ت ى و ن» كه آنها را حروف «اتين» هم گويند اين حروف مضموم باشند