جمع‌بندى: از مجموع اين هفت دليل، سه دليل از اصول و يك دليل اجماع و دو دليل از عمومات و يك دليل عقلى است. از ميان اين ادلّه عمده، دليل اخير است، يعنى براى حرمت بايد يكى از عناوين نسبى يا مصاهرة يا رضاع حاصل شود كه هيچ يك از اينها نيست و ادلّه رضاع هم از ما نحن فيه كوتاه است چون در نفس عناوين سبعه ظهور دارد نه در ملازمات آن.

٧٥ ادامه مسئله ٤ ..... ٨/ ١٢/ ٨٠

ادلّه مثبتين عموم منزله:

١- دليل عام:

دليل عمده اين قول، همان عمومات‌

«يحرم من الرضاع ما يحرم من النسب»

است و معنى آن اين است كه در جايى كه رضاع حاصل شده، اگر نسب بود حرام مى‌شد، اكنون هم كه رضاع به جاى آن است، حرام مى‌گردد.

جواب: عمومات‌

«يحرم من الرضاع ...»

از لوازم منصرف است و قدر متيقّن خودِ عناوين است و اگر يحرم من الرضاع عموميت داشت بايد متقدّمين به آن اشاره مى‌كردند در حالى كه قبل از زمان محقّق، كسى توجّه به لوازم نكرده كه دليل بر انصراف است.

بله اگر در «يحرم من الرضاع ما يحرم من النسب»، به جاى لفظ «ما» لفظ «مَنْ» بود، قابل چانه زدن بود كه بگوييم آيا «من» شامل عناوين ملازم هم مى‌شود يا نه؟ ولى در اينجا «ما» مى‌گويد كه منظور از آن عناوين (اوصاف) است، يعنى عنوان مادر بودن و خواهر بودن، در حالى كه منظور شما عنوان نيست، بلكه مصداق را مى‌گوييد، چون خودِ عنوان از محرمات نيست.

٢- روايات:

بعضى از قائلين، به تمام رواياتى كه در باب «لا ينكح ابو المرتضع فى اولاد صاحب اللبن» آمده است، استناد كرده‌اند.

* ... عن على بن مهزيار قال سأل عيسى بن جعفر بن عيسى أبا جعفر الثانى عليه السلام انّ امرأة ارضعت لى صبياً فهل يحلّ لى أن أ تزوّج ابنة زوجها؟ ... لو كنّ عشراً متفرقات ما حل لك شى‌ء منهن و كنّ فى موضع بناتك. [١]

در اين موارد واقعاً عنوان «بناتكم» صدق مى‌كند يا عنوان ملازم است؟

عنوان ملازم است چون اين بچّه از اين زن شير خورده و دختر صاحب لبن شده است، پس دختران ديگر صاحب لبن خواهر بچّه أبو المرتضع مى‌شوند و خواهران اين بچّه، بمنزله دختران‌

[١] ح ١٠، باب ٦ از ابواب رضاع.