دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٩٩٧
| ابوبکر رقی جلد: ٥ شماره مقاله:١٩٩٧ |
اَبوبَکْرِ رَقّی، محمدبن خلیل، پزشک معروف سدۀ ٤ق/١٠م. از زندگی و تولد او، جز
آنکه در رقّه (ظاهراً شهری واقع در سوریۀ کنونی) زاده شد، اطلاعی در دست نیست. وی
را پزشکی دانشمند و آگاه به اصول و فروع طب و انواع معالجات شمردهاند (ابن ابی
اصیبعه، ١/٣٣٤). عبیداللـه بن جبرئیل (ابن بختیشوع) از میخواری او به هنگام تألیف
و تفسیر کتب طبی سخن گفته و آورده است: من کسی را دیدهام که به هنگام سرودن شعر،
شراب فراهم میآورد و آن را می نوشید و آنگاه به سرودن میپرداخت (همانجا؛ نک :
لکلرک، I/٣٧٧). برخی قول عبیداللـه را حمل بر بخل و حسد وی کردهاند (نامۀ
دانشوران، ١/٣٢٣).
آثار: او اولین کسی است که مسائل حنین بن اسحق را در کتابی به نام شرح مسائل حنین
بن اسحق شرح و تفسیر کرده و در ٣٣٠ق/٩٤٢م آن را به پایان برده است (ابن ابی اصیبعه،
همانجا؛ بغدادی، ٢/٣٦). فهرستنگاران معاصر به این اثر اشاره نکردهاند. همچنین
رسالۀ دیگری در منافع تریاق فاروق به او نسبت دادهاند (نامۀ دانشوران، همانجا).
مآخذ: ابن ابی اصیبعه، احمدبن قاسم، عیون الانباء، به کوشش آوگوست مولر، قاهره،
١٨٨٢م؛ بغدادی، هدیه؛ نامۀ دانشوران ناصری، قم، ١٣٢٦ق؛ نیز:
Leclerc, Lucien, Histoire de la medicine arabe, Paris, ١٨٧٦.
ابوالحسن دیانت