اِبْنِ وَصیفْ شاه، ابواسحاق ابراهیم بن وصیف شاه (یا سیف شاه)، مورخ مصری. حاجی خلیفه (١/٣٠، ٦١٣) درگذشت او را در ٥٩٩ق/١٢٠٣م و بغدادی (١/١٠) در ٥٩٦ق/١٢٠٠م دانسته است. بعضی دیگر چون خالدوف (I/٤٤٦) و بروکلمان (GAL, I/٤٠٩; GAL, S, I/٥٧٤) وی را تا ٦٠٦ق/١٢٠٩م زنده دانسته‌اند. این نظر باتوجه به یکی از آثار خطی وی با عنوان جواهر البور و وقائع الامور که وقایع مصر را تا ٦٠٦ق ثبت کرده است (فهرس المخطوطات المصوره، ٢/١٠٨)، درست می‌نماید.
ابن وصیف شاه یکی از بزرگان مصر در عصر خویش بوده و احتمالاً در روضه، یکی از جزایر نیل نزدیک قاهره زندگی می‌کرده است (مصطفی، ٢/١٩٤). او چند اثر تاریخی از حود بر جای نهاده که مورخان بعدی چون قلقشندی (١/٣٦٩، ٢/٢٩٣، ٣٢٢، ٥/٤٨٢)، مقریزی (جم‌( و ابن تغری بردی (١/٣٨) از آنها بهره جسته‌اند.
آثار: العجائب الکبیر، که مختصر آن توسط کارادُوو در ١٨٩٨م در پاریس به چاپ رسیده است (مصطفی، همانجا). نسخۀ خطی کامل آن به شمارۀ ٦٨٧ در موزۀ بریتانیا (ریو، ٤٦٨) و نسخه‌ای دیگر از آن در انستیتو خاورشناسی شوروی به شمارۀ ٩٥٩٤ موجود است (خالدوف، همانجا). اثر دیگر وی، جواهر البحور و وقائع الامور و عجائب الدهور فی اخبار الدیار المصریه است و چنانکه گفته شد، مشتمل بر حوادث مصر تا ٦٠٦ق است (مصطفی، همانجا؛ فهرس المخطوطات المصوره، همانجا) و نسخ متعددی از آن در موزۀ گوتا (پرچ، III/٢٥٧)، وین (فلوگل، II/١٤٧)، پاریس (دوسلان، I/٣٣٠) و لایپزیک (فولرس، ٢١١) موجود است. آثار دیگری نیز برای او بر شمرده‌اند، چون: اخبار مدینه السوس (حاجی خلیفه، ١/٣٠؛ ابن ایاس، ١(١)/٦٥) و نزهه الغیضه فی فضایل الروضه (مصطفی، بغدادی، همانجاها).
مآخذ: ابن ایاس، محمدبن احمد، بدائع الزهور، قاهره، ١٤٠٢ق؛ ابن تغری بردی، النجوم؛ بغدادی، هدیه؛ حاجی خلیفه، کشف؛ فهرس المخطوطات المصوره، قاهره، ١٩٥٦م؛ قلقشندی، احمدبن علی، صبح الاعشی، قاهره، ١٣٨٣ق؛ مصطفی، شاکر، التاریخ العربی و المؤرخون، بیروت، ١٩٨٠م؛ مقریزی، احمدبن علی، الخطط، به کوشش گاستون ویت، قاهره، ١٩٢٤م؛ نیز:
De Slane; Flügel, Gustav, Die arabischen, persischen und türkischen Handschriften, Wien, ١٨٦٢; GAL; GAL, S; Khalidov; Pertsch; Rieu, Charles, Supplement to the Catalogue of the Arabic Manuscripts, London, ١٨٩٤; Vollers, K., Katalog der islamischen,… Handschriften, Leipzig, ١٩٠٦.
قهار مقیمی