اَبوشُعِيْبِ هَرَوي، صالح بن محمد، از شاعران دورة ساماني و از معاصران رودكي. دربارة زندگاني ابوشعيب، اشاراتي بسيار اندك در تذكره ها باقي است. عوفي وي را در شمار نخستين شعراي عصر ساماني دانسته (٢/٥) و هدايت، زمان او را در اواخر حيات رودكي قرار داده است (١/١٣٩). واحدي گويد كه عنصري (د ٤٣١ ق/١٠٣٩م) دورة ابوشعيب را درك كرده و ابوشعيب هم دورة رودكي را (ص١٨). پس دوران حيات او را بايد پيش از وفات رودكي (٣٢٩ق) و در دوران جواني عنصري قرار داد. مي توان احتمال داد كه وي در حدود سال ٣١٠ ق ولادت يافته و پيش از ٣٩٠ ق (پايان دورة سامانيان) درگذشته است.
از اشعار ابوشعيب ابيات اندكي بر جاي مانده كه در كتب تذكره و طبقات پراكنده است. اسدي طوسي (ص ٩٣ـ٩٤) و نخجواني (ص ٤٧، ٩٩، ١٧٤، ٢٥٧) در توضيح معاني برخي از واژه ها به اشعار ابوشعيب به عنوان شواهد شعري، استناد كرده اند و ژيلبر لازار اشعار پراكندة وي را گرد آورده است (٢/١٢٩ـ ١٣١).
منوچهري دامغاني در قصيده اي (و شايد در دو قصيده) ابوشعيب را در رديف ديگر شعراي معروف سدة ٤ ق مانند رودكي، ابوسليك، شهيد بلخي و… شمرده است (ص ٧٣، ١٤٠) و ابوالحسن محمد بن ظفر علوي نيشابوري (د ٤٠٣ ق/١٠١٢م) نيز در بيتي از اشعار خود، به «فارسيات» ابوشعيب،‌اشاره دارد (نك‌ : ثعالبي، ٤/٤٢١ـ ٤٢٢). از اين اشاره ها چنين برمي آيد كه اشعار ابوشعيب در سدة ٥ ق حداقل در خراسان از شهرت برخوردار بوده است. اشعار بازمانده از وي گرچه بسيار نيست، اما ويژگي هاي شعر سدة ٤ ق از جمله تشبيهات حسي، در آنها فراوان به چشم خورد،‌مانند: بهشتي روي،. لاله خد، بنفشه عارض و… .
مآخذ: اسدي طوسي، احمد بن علي، لغت فرس،‌به كوشش قتح الله مجتبائي و علي اشرف صادقي، تهران، ١٣٦٥ ش؛ اوحدي بلياني، تقي الدين، عرفات العاشقين، نسخة خطي كتابخانة ملك، شم‌ ٥٣٢٤؛ ثعالبي، عبدالملك بن محمد، يتيم‌ـة الدهر، به كوشش محمد محيي الدين عبدالحميد، بيروت، ١٣٧٧ ق؛ عوفي، محمد لباب الالباب، به كوشش ادوارد براون، ليدن، ١٩٠٦ م؛ لازار، ژيلبر، اشعار پراكندة قديم ترين شعراي فارسي زبان، تهران، ١٣٤١ ش؛ منوچهري دامغاني، ديوان، به كوشش محمد دبير سياقي، تهران، ١٣٦٣ ش؛ نخجواني، محمد بن هندوشاه، صحاح الفرس، به كوشش مظاهر مصفا، تهران، ١٣٣٦ ش.
علي ميرانصاري(بته كن)