اَبوسَلَمه، عبدالله بن عبدالاسد بن هلال (د ٤ق/٦٢٥ م)، صحابي و برادر رضاعي پيامبر (ص). مادرش بَرّره، دختر عبدالمطلب (ابن سعد، ٣/٢٣٩) و خود پسر عمة پيامبر (ص) بود. وي از زني ثُوَبيه نام كه پيش از حليمه مُرضعة پيامبر (ص) بود، شير خورد و از آن رو برادر رضاعي پيامبر نيز شمرده مي شود (همو، ١/١٠٨). وي از نخستين كساني بود كه اسلام آورد (ابن اسحاق، ١٤٣؛ ابن سعد،‌٣/٢٣٩) و همراه همسرش با گروه معدودي در هجرت اول به حبشه رفت (ابن اسحاق، ١٧٦؛ ابن سعد، ١/٢٠٤). چون خبر مسلمان شدن مردم مكه به آنان رسيد، وي همراه مهاجران از حبشه بازگشت و چون از نادرستي خبر آگاه شد، از بيم آزار مشركان در جوار و پناه دايي خود ابوطالب،‌به مكه درآمد (ابن اسحاق، ١٦٤؛ ابن هشام، ٢/٥). ابوسلمه همچنين با نخستين گروه از مسلمانان به مدينه هجرت كرد (همو، ٢/١١٢ ـ ١١٣). پيش از غزوة ذوالعشيرة، پيامبر اكرم او را در مدينه به جانشيني خود گماشت (واقدي، ١/٧؛ ابن هشام، ٢/٢٤٨). وي در غزوة بدر شركت داشت (همو، ٢/٣٣٩) و در غزوة احد زخمي به او رسيد و به خانة خود بازگشت. چندي بعد همراه پيامبر (ص) براي جنگ به حمراء الاسد رفت (واقدي، ١/٣٤٠ ـ ٣٤١). پس از مراجعت به مدينه يك ماه به مداواي زخم خود پرداخت، تا اينكه در آغاز محرم ٣ق، پيامبر (ص) او را در رأس ١٥٠ تن به سوي بني اسد فرستاد (همانجا). در بازگشت به مدينه، زخم كهنة او ناسور شد و به همان علت درگذشت و در مدينه به خاك سپرده شد (واقدي، ١/٣٤٣؛ ابن سعد، ٣/٢٤٠؛ بلاذري، ١/٢٠٧). به هنگام نزع، پيامبر (ص) بر بالين او حضور داشت و پس از مرگ چشمان او را بر هم نهاد (ابن سعد، ٣/٢٤١). ام سلمه زوجة او نيز پس از درگذشت ابوسلمه در اواخر شوال سال ٤ق به عقد نكاح پيامبر (ص) درآمد (واقدي، ١/٣٤٤). از ابوسلمه حديثي نقل شده است (احمد بن حنبل، ٤/٢٧). عمر يكي از پسران ابوسلمه، در جنگ جمل در سپاه امام علي (ع) بود و از طرف آن حضرت والي بحرين شد (ابن قتيبه، ١٣٦)، سپس والي فارس و به قولي حلوان و ماه و ماسبذان شد (بلاذري، ١/٤٣٠).
مآخذ: ابن اسحاق، السير و المغازي، به كوشش سهيل زكار، بيروت، ١٣٩٨ق/ ١٩٧٨ م؛ ابن سعد، محمد، الطبقات الكبري، بيروت، دار صادر؛ ابن قتيبه، عبدالله بن مسلم، المعارف، به كوشش ثروت عكاشه، قاهره، ١٩٦٠م؛ ابن هشام، السيرة النبوي‌ـة، به كوشش مصطفي سقّا و ديگران، قاهره، ١٣٧٥ق/ ١٩٥٥ م؛ احمد بن حنبل، مسند، قاهره، ١٣١٣ ق؛ بلاذري، احمد بن يحيي، انساب الاشراف، به كوشش محمد حميد الله، قاهره، ١٩٥٩ م؛ واقدي، محمد بن عمر، كتاب المغازي، به كوشش مارسدن جونز، لندن، ١٩٦٦ م. عبدالامير سليم