ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٢٥٧ - باب ١١ اخبارى كه در باب توحيد از امام رضا
بخشيده است، اگر آن طور بود كه مىگويند، خالق و مخلوق از يك ديگر شناخته نمىشدند، ايجادكننده و ايجاد شده از يك ديگر ممتاز نبودند و شناخته نمىشدند، لكن اوست ايجادكننده، فرق است بين خدا و بين آن چيزى كه خدا به او صورت بخشيده و جسميّت داده و ايجادش نموده است، چون هيچ چيز به خداوند شبيه نيست و خداوند نيز به هيچ چيز شبيه نمىباشد» گفتم: بله، قربانت گردم، لكن گفتى: احد و صمد (بىنياز) است. و نيز فرمودى: به هيچ چيز شبيه نيست در حالى كه خداوند يكى است، انسان هم يكى است پس در وحدانيّت و يكى بودن، به يك ديگر شبيهاند؟ حضرت فرمود: اى فتح! حرف محالى مىزنى، خداوند ثابت قدمت گرداند. (آن) تشبيه (كه ما آن را نفى مىكنيم) در معانى است، امّا اسم در مورد همه يكى است و نشان دهنده مسمّى است، به اين ترتيب كه انسان را گرچه مىتوان «واحد» و «يكى» دانست، امّا منظور اين است كه يك شىء و يك جثّه است و دو تا نيست. امّا خود انسان «واحد» (حقيقى) نيست زيرا داراى اعضاى گوناگون است، رنگهايش مختلف و زياد است و يكى نيست، انسان عبارتست از مجموعه اجزائى كه با