انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٢ - آثار و حكمت خدا

شعاع آفتاب در زمستان به‌صورت لغزنده در روى زمين مى‌تابد. در تابستان شب‌ها كوتاه مى‌شود و برعكس در فصل زمستان شب‌ها دراز مى‌شود. فصول چهارگانه، مانند بهار، تابستان، خزان و زمستان، هركدام اين‌ها با توجه به اختلافاتى‌كه در آن‌ها ديده مى‌شود همه علت دارند. در فصل بهار هوا بسيار خوب است، سبزه‌ها از زمين بيرون مى‌شود، درخت‌ها به انواع مختلف شگوفه مى‌كند، انسان حيات طبيعت را مشاهده مى‌كند. بقول حافظ كه مى‌گويد:

در تابستان هوا گرم مى‌شود، ميوه‌هاى رنگارنگ به‌وجود مى‌آيد. سپس خزان مى‌شود، برگ درختان زرد مى‌شود. آهسته آهسته مى‌خواهند به خواب بروند. بعد از خزان، زمستان مى‌آيد، هوا زياد سرد مى‌شود، گياهان در ظاهر مى‌ميرند و درخت‌ها مانند چوب خشك ديده مى‌شود. اين چهار فصل نيز مربوط حركت انتقالى زمين است كه به‌دور خورشيد مى‌چرخد. شب و روز نيز به واسطه حركت وضعى زمين به وجود مى‌آيد. در اين مورد هرچند صحبت كنيم خوب است؛ زيرا معرفت انسان نسبت به خالق بيشتر مى‌شود، ايمان انسان نسبت به پروردگارش محكم‌تر مى‌گردد، محبت انسان نسبت به خالق و آفريدگارش زياد مى‌شود. كسانى‌كه منكر وجود خدا هستند،