انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٩ - خصوصيات نيكوكاران

يعنى خواب شبانه، «كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ» از شب اندكى را مى‌خوابيدند. در ابتداى خواندن آيه مباركه، اين معنى در ذهن انسان خطور مى‌كند كه آنان شب را به اطاعت و بندگى مى‌گذرانيدند و مقدار كمى را هم مى‌خوابيدند.

معنى دوم: ممكن است مراد آيه مباركه، اين باشد كه كمتر شبى بود كه آنان تا صبح بخوابند، نه اين‌كه دو ساعت يا سه ساعت را بخوابند و بقيه را مشغول عبادت باشند «كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ» يعنى آن شب‌هاى‌كه آنان تا صبح مى‌خوابيدند بسيار اندك بود. آنان شب‌ها را مى‌خوابيدند؛ ولى غالب شب‌ها از خواب برمى‌خواستند و به عبادت خدا مشغول مى‌شدند.

ممكن است آنان در نزديك سحر از خواب بلند گرديده و نماز شب مى‌خواندند، عبادت مى‌كردند، قرآن تلاوت مى‌كردند، استغفار مى‌نمودند. آيه مباركه مى‌فرمايد: به همين دليل آنان را در بهشت آورديم و نعمت‌هاى خود را براى‌شان عنايت كرديم. از اين موضوع دانسته مى‌شود كه نماز شب بسيار مهم است.

در روايتى از امام صادق عليه السلام نقل شده است: «شرف المؤمن صلاته بالليل و وَعِزّهُ اسْتِغْنَاؤُهُ عَنِ النّاسِ؛ شرف مؤمن به نماز شب است و كرامت و عزت مؤمن در بى‌نيازى از مردم است.[١] مؤمن چيزى از مردم نمى‌خواهد و از ديگران استغنا دارند، از ماديات هر چه كه دارند به آن قانع‌اند و دست خود را به‌سوى مردم دراز نمى‌كند. مؤمن در

[١] -( الكافى، ج ٢، ص ١٤٨ و معجم الأحاديث المعتبره ج ٣، ص ١٧١