انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٥٨ - تنوع لذت بهشتى ها

احتمال دوم: ممكن است مراد آيه مباركه هم فرزندان بالغ باشد و هم فرزندان كوچك؛ فرزندان كوچك كه هنوز بالغ نشده باشند؛ ولى مميز شده باشند، خوب و بد را مى‌فهمند و تفكيك كرده مى‌توانند. مثلًا دختر هفت ساله مميز است خوب را از بد تشخيص مى‌دهد. ممكن است او به پيروى از پدر خود به خدا ايمان بياورد و حتى نماز هم بخواند. كودك مميز نيز اين‌قدر مى‌داند كه خداوند جل جلاله وجود دارد؛ منتهى معرفت آنان نسبت به خدا ضعيف است، هم‌چنين پسرها در سن دوازده ساله‌گى مميّز مى‌شوند؛ منتهى عمل آنان اندك و معرفت‌شان نسبت به خدا كم‌تر است. با توجه به اين موضوع ممكن است آيه مباركه، هم به افراد صغير مميز اطلاق شود و هم به افراد بالغ و كبير اطلاق شود؛ زيرا هم طفل صغير ذريه انسان گفته مى‌شود و هم فرزندان بالغ انسان، هردو ذريه انسان است.

تنوع لذت بهشتى‌ها

سؤال دوم: آيا ممكن است پدر و مادر مؤمن كه داراى مقامات بالاى هستند، با فرزندان‌شان كه مقام‌هاى پايين‌ترى دارند در يكجا بنشينند و از نشستن خود همه يكسان لذت ببرند؟ آيا ممكن است از خوردنى‌ها و نوشيدنى‌هاى بهشتى همه يك نوع لذت ببرند؟.

جواب: در بهشت هركس به اندازه استعداد و مقام خود لذت مى‌برد، آنانى‌كه مقام بالا دارند، از نشستن، خوردن و آشاميدن، نسبت به افرادى كه مقام پايين‌ترى‌