انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١٩ - اراده انسان

كيميايى آن، توسط يك روح اداره مى‌شود؛ كائنات نيز توسط خداى واحد حكيم اداره مى‌شود. زمانى‌كه انسان يك دست خود را تكان مى‌دهد، تمام حاضرين مى‌بنند كه او دست خود را تكان مى‌دهد؛ ولى سؤال اين است كه دست انسان را چه‌كسى تكان مى‌دهد؟ جواب واضح است، خودش دست خود را تكان مى‌دهد، با اراده خود چنين كارى را انجام مى‌دهد؛ عضلات بدن توسط اراده به حركت مى‌آيد. اگر قبول كنيم كه اراده در تكان دادن دست مدخليت دارد، اين سؤال نيز مطرح مى‌شود كه اصل اراده از كجا پيدا مى‌شود؟

اراده انسان‌

جواب اين است كه اراده از روح انسان به‌وجود مى‌آيد، زمانى‌كه روح انسان اراده كند، فوراً دست انسان به حركت مى‌آيد. حركت كردن، راه رفتن، شنيدن، ديدن، حرف زدن، خوردن همه و همه جزء افعال اختيارى انسان محسوب مى‌شود و تابع اراده است. به مجرد اين‌كه انسان به انجام كارى اراده كند، آن را انجام مى‌دهد؛ مثلًا وقتى‌كه انسان اراده مى‌كند غذا را در دهن خود بگذارد و آن را بجود، همان كار را انجام مى‌دهد. تمام حركت‌هاى فيزيكى انسان تابع اراده است و حتى در كائنات نيز چنين است.