متأخّران از فقها مى‌گويند: خبر، يا متواتر است و يا واحد، و خبر واحد به اعتبار اختلاف احوال رُوات آن به چهار قسم مشهور، تقسيم مى‌شود: صحيح، حسن، موثّق و ضعيف.[١] و بقيّه اقسام خبر به اين چهار قسم بر مى‌گردند.[٢]

روايت صحيح، آن خبرى است كه سلسله سند آن به معصوم (ع) متّصل مى‌شود و تمام راويان آن تا معصوم، امامى عادل اند كه توثيق و مدح شده باشند.[٣]

البتّه تعريف ديگرى هم براى صحيح شده است و آن روايتى است كه طريق آن، طعن ندارد، هرچند مرسله يا مقطوعه بوده باشد، مانند: مرسلات ابن‌ابى‌عمير، صفوان‌بن يحيى، بزنطى و ....

خبر حسن، آن خبرى است كه سلسله سند آن به معصوم (ع) متّصل مى‌شود و تمام راويان آن، امامى باشند؛ ولى بعضى از آنان توثيق داشته باشند و برخى از آنان توثيق نداشته باشند.[٤]

خبر موثّق، آن خبرى است كه راويان آن، متّصل و توثيق شده‌اند؛ ولى مذهب تمام راويان يا برخى از آنان مخالف مذهب اماميه است (مانند:[٥] اهل‌سنّت، يا كيسانيه، زيديه، فطحيه و واقفيه) بوده باشند.[٦]

به اين خبر موثّق، قوى نيز گفته مى‌شود، و گاهى مراد از قوى، روايتى است كه راويان آن امامى‌اند؛ ولى برخى از آنان مدح و ذم ندارند.[٧]

خبر ضعيف، آن روايتى است كه شروط آن اقسام سه‌گانه خبر را نداشته باشد، مثل اين كه تمام راويان حديث و يا بعضى از آنان، فاسق يا مجهول‌الحال باشند.[٨]

[١]. ذكرى الشيعة، ج ١، ص ٤٨؛ التنقيح الرائع، ج ١، ص ٨؛ طريق استنباط الأحكام، ص ١٠؛ منتقى الجمان، ج ١، ص ٤.

[٢]. الدراية فى علم مصطلح الحديث، شهيد ثانى، ص ١٩.

[٣]. ذكرى الشيعة، ج ١، ص ٤٨؛ المهذّب البارع، ج ١، ص ٦٦؛ الدراية فى علم مصطلح الحديث، ص ١٩.

[٤]. ذكرى الشيعة، ج ١، ص ٤٨؛ مشرق الشمسين، ص ٢٦؛ المهذّب البارع، ج ١، ص ٦٦؛ الدراية، ص ٢١؛ معالم الدين، ص ٢١٦.

[٥]. ذكرى الشيعة، ج ١، ص ٤٨؛ الدراية، ص ٢٣؛ مشرق الشمسين، ص ٢٦؛ معالم الدين، ص ٢١٦.

[٦]. لوامع صاحب‌قرانى، ج ١، ص ١٠٣.

[٧]. ذكرى الشيعة، ج ١، ص ٤٨؛ المهذّب البارع، ج ١، ص ٦٦.

[٨]. الدراية، ص ٢٤؛ معالم الدين، ص ٢١٦.